Resmî Gazete’de yayımlanan kararla, büyükşehirlerdeki bazı ilçelerde esnafın vergilendirme usulü değişiyor. Düzenleme, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Buna göre, nüfusu 30 binin üzerinde olan ilçelerde faaliyet gösteren esnaf, artık basit usul yerine gerçek usulde vergilendirilecek.
Vergi Usulleri Yeniden Belirlendi
Türkiye’de yaklaşık 3 milyon vergi mükellefi bulunuyor. Bunun neredeyse üçte biri, basit usulde vergilendirme kapsamında ödeme yapıyordu. Yeni düzenleme ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 51’inci maddesi gereğince, büyükşehir belediyesi sınırlarında yer alan ve 30 binin üzerinde nüfusa sahip ilçelerdeki mükellefler gerçek usule tabi olacak.
Kimler Gerçek Usule Geçecek?
Karar kapsamında; emtia imalatı ve satışı yapanlar, inşaat sektöründe faaliyet gösterenler, motorlu taşıtların bakım ve onarımını yapanlar, lokanta ve benzeri işletmeler, eğlence ve istirahat yeri işletenler ile şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar gerçek usulde vergilendirilecek. Düzenleme; taksici, minibüsçü, tamirci ve kuyumcuları da doğrudan etkileyecek.
Basit Usul ile Gerçek Usul Arasındaki Fark
Basit usulde vergilendirilen mükellefler yalnızca ticari kazançları üzerinden vergi öderken, gerçek usule tabi olanlar KDV, gelir vergisi, stopaj ve geçici vergi gibi farklı yükümlülüklerle karşı karşıya kalıyor.
Basit usulde vergilendirilen esnaf, gelir vergisinden istisna tutuluyor, defter tutma zorunluluğu bulunmuyor ve satışları KDV’den muaf sayılıyor. Buna karşılık gerçek usule geçen mükellefler, detaylı kayıt tutmak zorunda kalıyor ve yalnızca belgelendirilen giderleri vergi matrahından düşebiliyor.
Gerçek Usulün Etkileri
Gerçek usulde vergilendirme, işletmenin mali durumunun daha net görülebilmesine olanak sağlıyor. Bu sistem, bankalardan kredi alma gibi finansman süreçlerinde avantaj sağlayabiliyor. Ancak düzenli kayıt tutma ve giderlerin belgelenmesi zorunluluğu, muhasebe hizmetlerine duyulan ihtiyacı artırabileceğinden, esnaf için ek maliyet doğurabiliyor.
2026’da Yürürlüğe Girecek
Yeni uygulama 1 Ocak 2026’da başlayacak. Bu tarihten itibaren, belirlenen kriterlere uyan esnaflar kazançlarını defter tutarak ve giderlerini belgelendirerek gerçek usule göre beyan etmek zorunda kalacak.
