Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu’nun (VDK) büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yönelik denetimleri yoğunlaştı. 2026 yılında büyük ölçekli mükelleflerin vergi incelemesine alınma oranı yüzde 31,3’e yükselirken, böylece yaklaşık her üç büyük mükelleften biri inceleme kapsamına girdi. Geçmiş yıllarda aynı oran yaklaşık yüzde 11 seviyesinde bulunuyordu.
Yüksek gelir grubuna yönelik yürütülen gözetim ve uyum programında ise mükelleflerin artırdığı matrah 48,7 milyar TL’ye ulaştı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, denetim kapasitesinin özellikle büyük ölçekli ve yüksek gelirli mükelleflere yönlendirildiğini belirtti.
Büyük mükelleflerde inceleme oranı yüzde 31,3’e çıktı
Vergi Denetim Kurulu, mükelleflerin ölçeğine ve risk durumuna göre farklı denetim yöntemleri uyguluyor.
2026 yılında büyük ölçekli mükelleflerin yüzde 31,3’ü doğrudan vergi incelemesine alınırken, geçmiş yıllarda bu oran yaklaşık yüzde 11 seviyesindeydi.
Orta ölçekli mükelleflerde inceleme oranı yüzde 7,3, küçük ölçekli mükelleflerde ise yüzde 1,1 olarak gerçekleşti.
Orta ölçekli işletmeler açısından doğrudan incelemenin yanı sıra “izaha davet” mekanizması öne çıkarken, küçük ölçekli mükelleflerde uyarı niteliğindeki gözetim uygulamalarına ağırlık veriliyor.
Yüksek gelir grubunda 16 bin 307 kişi gözetim kapsamında
Vergi Denetim Kurulu, yüksek gelir grubunda bulunan mükelleflerin 2025 yılı kazançlarını doğru şekilde beyan etmesini sağlamak amacıyla 2’nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı’nı başlattı.
Program kapsamında yüksek gelir grubunda olduğu değerlendirilen 16 bin 307 mükellef gözetim altına alındı.
Yürütülen çalışmalar sonucunda bu mükelleflerin artırdığı toplam matrahın 48,7 milyar TL’ye ulaştığı bildirildi.
En büyük 42 bin şirkette ortaklığı bulunan kişiler incelendi
Gözetim kapsamına alınan mükellefler iki ana grupta değerlendirildi.
İlk grupta, Türkiye’nin ölçek bakımından en büyük 42 bin firmasında ortaklığı bulunan, ancak beyan ettiği gelir vergisi tutarları ile risk analizleri sonucunda tespit edilen kazanç düzeyleri arasında uyumsuzluk görülen kişiler yer aldı.
Vergi Denetim Kurulu, şirket ortaklığı, kazanç düzeyi ve yapılan gelir vergisi beyanlarını birlikte değerlendirerek olası uyumsuzlukları tespit etti.
Lüks yaşam ile beyan edilen gelir karşılaştırıldı
İkinci grupta ise herhangi bir şirkete ortak olmamasına rağmen harcama ve yaşam standardı ile ödediği vergi arasında belirgin farklılık bulunduğu değerlendirilen kişiler yer aldı.
Bu kapsamda yüksek gelir göstergeleri ve lüks tüketim verileri ile kişilerin vergi beyanları karşılaştırıldı.
Bakanlık, teknolojik altyapı ve risk analizi sistemleri kullanılarak mükelleflerin gelir, harcama ve ekonomik faaliyetlerine ilişkin verilerin denetim süreçlerinde daha etkin biçimde değerlendirildiğini belirtiyor.
Yaklaşık 7 bin kişi ilk kez beyanname verdi
Gözetim kapsamına alınan mükellefler arasında yaklaşık 7 bin kişinin geçmiş dönemlerde hiç gelir beyanında bulunmadığı tespit edildi.
Bu kişilerin önemli bölümü yürütülen gözetim çalışmasının ardından ilk kez beyanname vererek gelirlerini bildirdi.
Program sonucunda gelir vergisi beyanlarında 6,7 milyar TL’lik artış gerçekleşti.
Gözetim altındaki kişilerin ortak oldukları şirketlerin yaptığı vergi kesintilerine ilişkin matrahlarda 4,2 milyar TL, ortak olunan şirketlerin kurumlar vergisi matrahlarında ise 33,9 milyar TL artış kaydedildi.
Şimşek: Denetim kapasitesini büyük ve yüksek gelirli mükelleflere yöneltiyoruz
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, teknolojinin daha etkin kullanılmasının vergi denetim kapasitesini önemli ölçüde güçlendirdiğini söyledi.
Şimşek, “Vergide adaleti artırmaya yönelik çalışmalarımız kapsamında denetim kapasitemizi, büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yöneltiyoruz. Bu mükelleflerimizi, vergiye gönüllü uyuma davet ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Vergi Denetim Kurulu’nun mevcut yaklaşımında büyük ölçekli mükelleflerde doğrudan vergi incelemeleri öne çıkarken, orta ve küçük ölçekli gruplarda risk seviyesine göre izaha davet ve gözetim gibi farklı denetim araçları kullanılıyor.
