Türkiye İstatistik Kurumu, 2024 yılına ilişkin Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi (BSGP) sonuçlarını yayımladı. Çalışma, Türkiye genelinde bölgeler arasında fiyat düzeyi ve Türk Lirası’nın satın alma gücü açısından önemli farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. Açıklanan verilere göre İstanbul, ülke genelinde en pahalı bölge olurken; Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’i kapsayan TRC3 bölgesi Türkiye ortalamasına göre en ucuz bölge olarak belirlendi.
Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi Neyi Gösteriyor?
Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi çalışması, farklı bölgelerde aynı mal ve hizmet sepetinin kaç liraya satın alınabildiğini ortaya koyuyor. Bu kapsamda oluşturulan fiyat düzeyi endeksi, Türkiye ortalaması 100 kabul edilerek hesaplanıyor. Endeks değeri 100’ün üzerinde olan bölgeler Türkiye ortalamasına göre pahalı, 100’ün altında olan bölgeler ise daha ucuz olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Genelinde En Pahalı ve En Ucuz Bölgeler
2024 yılı verilerine göre fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölge 112,6 ile TR10 (İstanbul) oldu. Bu sonuç, İstanbul’daki mal ve hizmet fiyatlarının Türkiye ortalamasının yüzde 12,6 üzerinde olduğunu gösterdi. En düşük endeks değeri ise 91,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde ölçüldü. Bu bölgede fiyatların Türkiye ortalamasına kıyasla yüzde 8,5 daha düşük olduğu hesaplandı.
Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Bölgesel Farklar
Gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 106,0 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale) bölgesinde gerçekleşti. Aynı grupta en düşük endeks değeri 95,1 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde kaydedildi. Veriler, temel gıda harcamalarında dahi bölgeler arasında belirgin fiyat farkları bulunduğunu ortaya koydu.
Giyim ve Ayakkabıda En Pahalı ve En Ucuz Bölgeler
Giyim ve ayakkabı ana harcama grubunda da benzer bir tablo görüldü. En yüksek fiyat düzeyi endeksi 108,4 ile yine TR22 (Balıkesir, Çanakkale) bölgesinde ölçülürken, en düşük endeks değeri 87,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) bölgesinde hesaplandı.
Konut ve Ulaştırma Harcamalarında İstanbul Öne Çıktı
Konut ana harcama grubunda fiyat düzeyi endeksi 147,3 ile İstanbul’da en yüksek seviyeye ulaştı. Bu oran, konut harcamalarının İstanbul’da Türkiye ortalamasının çok üzerinde seyrettiğini gösterdi. Aynı grupta en düşük endeks değeri 73,8 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) bölgesinde kaydedildi.
Ulaştırma harcamalarında da en yüksek fiyat düzeyi endeksi 103,8 ile İstanbul’da ölçüldü. En düşük ulaştırma endeksi ise 95,2 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde gerçekleşti.
Lokanta ve Otel Harcamalarında İzmir İlk Sırada
Lokanta ve oteller ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 113,8 ile TR31 (İzmir) bölgesinde belirlendi. Aynı grupta en düşük endeks değeri 88,5 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) bölgesinde ölçüldü.
Diğer Harcama Gruplarında Öne Çıkan Bölgeler
Alkollü içecekler ve tütün ana harcama grubunda bölgeler arasındaki fiyat farklarının sınırlı olduğu görüldü. Bu gruptaki endeks değerleri 99,6 ile 100,1 aralığında değişti.
Ev eşyası harcamalarında en yüksek fiyat düzeyi endeksi 105,1 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) bölgesinde gerçekleşti. En düşük endeks değeri ise 94,1 ile TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) bölgesinde hesaplandı.
Sağlık Harcamalarında İstanbul Zirvede
Sağlık ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 136,8 ile İstanbul’da ölçüldü. En düşük sağlık harcaması endeksi ise 73,6 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde kaydedildi.
Haberleşme Harcamalarında Fark Sınırlı
Telefon görüşmeleri ve internet abonelik ücretlerinin ülke genelinde büyük ölçüde aynı olması nedeniyle haberleşme ana harcama grubunda bölgesel fiyat farkları sınırlı kaldı. Bu grupta en yüksek endeks 102,3 ile TR31 (İzmir), en düşük endeks ise 97,4 ile TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) bölgesinde gerçekleşti.
Eğlence, Kültür ve Eğitim Harcamalarında Bölgesel Ayrışma
Eğlence ve kültür ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 105,0 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesinde ölçüldü. En düşük endeks değeri 93,4 ile TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) bölgesinde belirlendi.
Eğitim harcamalarında ise İstanbul dikkat çekici bir farkla öne çıktı. Eğitim ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 138,8 ile İstanbul’da gerçekleşirken, en düşük endeks 58,6 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) bölgesinde kaydedildi.
Çeşitli mal ve hizmetler ana harcama grubunda da en yüksek fiyat düzeyi endeksi 109,0 ile İstanbul’da ölçüldü. En düşük endeks değeri ise 92,3 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde hesaplandı.
