Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) hesaplanmasında kullanılan enflasyon sepetini, ürün ağırlıklarını ve sınıflama yapısını güncelledi. Yapılan düzenlemeler kapsamında, 2026 yılı itibarıyla enflasyon hesaplamalarında 428 madde ve 972 madde çeşidi dikkate alınacak.
TÜİK tarafından yapılan açıklamada, fiyat derlenen yerleşim yerleri, iş yerleri, ürün tanımları ve ağırlıkların her yıl düzenli olarak güncellendiği hatırlatıldı. Bu çalışmanın, TÜFE’nin hanehalklarının güncel tüketim alışkanlıklarını mümkün olduğunca gerçeğe yakın biçimde yansıtmasını amaçladığı belirtildi.
TÜFE Sepeti ve Baz Yılı Yenilendi
TÜFE, piyasadaki tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarının izlenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, hanehalkı tüketim harcamalarında önemli paya sahip ürün ve hizmetlerden oluşturulan bir sepet üzerinden hesaplanıyor. Bu sepet, tüketicilerin günlük yaşamda en sık tercih ettiği mal ve hizmetleri kapsıyor.
Yürütülen çalışmalar sonucunda, “2025” yılı TÜFE için yeni baz yılı olarak belirlendi. Baz yılı, endeks değerinin 100 olarak kabul edildiği referans yılı ifade ediyor. Baz yılının yenilenmesiyle birlikte, endeksin yorumlanmasının kolaylaştırılması, uluslararası karşılaştırılabilirliğin artırılması ve endeks seviyelerinin aşırı büyümesinin önlenmesi hedefleniyor.
Baz yılı değişikliğiyle birlikte, mevcut sınıflama yapısı yerine güncel tüketim kalıplarını daha iyi yansıtan Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması (COICOP-2018) sistemine geçildi. Yeni baz yılı, sınıflama ve ağırlık yapısıyla üretilen ilk TÜFE verileri, ocak ayı TÜFE bülteniyle yayımlandı.
Bu değişiklik, endeksin yeniden hesaplanması anlamına gelmezken, mevcut verilerin yeni sınıflama yapısına uygun şekilde gruplanmasını ifade ediyor. Bu nedenle manşet enflasyon göstergelerinde bir değişiklik olmayacak, yalnızca bazı alt endekslerde sınıflama kaynaklı farklılıklar görülebilecek.
Sepetteki Ürün Sayısı ve Kapsam Genişledi
TÜİK’in açıklamasına göre, 2026 yılında alandan veri derleme yöntemiyle elde edilecek fiyatlar, toplam derlenen fiyatların yaklaşık yüzde 51,14’ünü oluşturacak. TÜFE kapsamında bu yıl 81 il ve 239 ilçede, 39 bin 70 iş yeri ile 5 bin 246 konuttan (kira) her ay yaklaşık 636 bin 640 fiyat derlenecek.
Her yıl aralık ayında yapılan güncellemelerde, tüketim harcamalarındaki ağırlığı artan ürünler sepete dahil edilirken, ağırlığı azalan ürünler sepetten çıkarılıyor. Bu nedenle TÜFE sepetinde yer alan ürün sayısı yıllar itibarıyla değişkenlik gösteriyor. Buna karşılık, TÜFE tüketim sepeti ve ağırlıkları yıl boyunca sabit tutuluyor.
Bu yıl, ağırlıkların belirlenmesinde kullanılan temel veri kaynağının değişmesi ve yeni sınıflama sistemine geçilmesi nedeniyle, sepete giren ve çıkan madde sayısının önceki yıllara kıyasla daha fazla olduğu bildirildi.
Sepete Eklenen ve Çıkarılan Ürünler
Güncellemeyle birlikte simit, yöresel peynirler, hazır pizzalar, hazır börekler, okul forması, bebek elbisesi, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi 38 yeni madde TÜFE sepetine dahil edildi. Kakao, ekmek hamuru (yufka), kravat, gazeteler ve tıraş malzemeleri ise sepetten çıkarılan 30 ürün arasında yer aldı.
Ayrıca, hanehalklarının değişen tüketim tercihlerinin daha doğru yansıtılabilmesi amacıyla birçok maddenin altına yeni madde çeşitleri eklendi. Örneğin, 2026 itibarıyla dizel otomobil TÜFE sepetinden tamamen çıkarılırken, “otomobil (benzinli, elektrikli ve hibrit)” başlığı altında yeni madde çeşitleri tanımlandı.
Ana Grup Ağırlıkları Güncellendi
Baz yılının “2003=100”den “2025=100”e çıkarılmasıyla birlikte, TÜFE’deki ana grup sayısı 12’den 13’e yükseldi. Bazı ana grupların adları değiştirilirken, özellikle dijital ürünler ve dijital içerik tüketimi COICOP-2018 kapsamında ayrı bir sınıf haline getirildi. Sigorta ve finansal hizmetler de yeni bir harcama grubu olarak enflasyon hesaplamalarına dahil edildi.
Yeni ağırlıklara göre; gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 24,96’dan yüzde 24,44’e, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların payı yüzde 15,21’den yüzde 11,40’a gerilerken, ulaştırmanın ağırlığı yüzde 15,34’ten yüzde 16,62’ye yükseldi.
Gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ve tütün ürünleri, sağlık, eğitim ile bilgi ve iletişim ana gruplarının ağırlıklarında düşüş görülürken; giyim ve ayakkabı, mobilya ve ev eşyaları, ulaştırma, eğlence ve kültür, lokanta ve konaklama hizmetleri, kişisel bakım ile sigorta ve finansal hizmetler gruplarının ağırlıklarının arttığı kaydedildi.
