Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı gelir dağılımı verilerini açıkladı. Bu veriler, Türkiye’deki gelir eşitsizliğinin arttığını ve maaşların büyük ölçüde asgari ücret seviyesinde kaldığını gösteriyor. En yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay düşerken, düşük gelirli grubun payı artış gösterdi.
Gelir Dağılımında Dikkat Çeken Değişiklikler
2024 yılı itibarıyla en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay yüzde 48,1’e gerilerken, en düşük gelir grubunun payı ise yüzde 6,3’e yükseldi. Bu, gelir dağılımındaki eşitsizliğin artış gösterdiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, ücretli ve maaşlı çalışanların kazançlarının büyük ölçüde asgari ücret seviyesinde kaldığı tespit edildi.
Hanehalkı Gelirleri ve Gini Katsayısı
Yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, 374 bin 899 TL olarak belirlenirken, gelir dağılımındaki eşitsizliği gösteren Gini katsayısı ise 0,413’e geriledi. Ancak, sosyal transferler hariç tutulduğunda bu oran 0,476’ya yükseldi, bu da gelir eşitsizliğinin daha belirgin olduğunu gösteriyor.
Fert Gelirlerinde Artış
Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri, yüzde 108,3 artarak 187 bin 728 TL’ye ulaştı. Bu artış, özellikle çekirdek aile dışındaki birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında daha fazla görüldü.
Gelir Kaynaklarının Dağılımı
Türkiye’deki gelir kaynakları arasında maaş ve ücret gelirleri, toplam gelirden en büyük payı alarak yüzde 48,8 ile ilk sırada yer aldı. Müteşebbis gelirinin payı ise yüzde 20,8’e düşerken, sosyal transferlerin payı yüzde 17,8’e yükseldi.
Sektörel Gelir Artışları
Sektörel bazda en yüksek gelir artışı, yüzde 115,4 ile inşaat sektöründe kaydedildi. Sanayi, hizmet ve tarım sektörlerinde de gelir artışları gözlemlendi.
Bölgesel Gelir Farklılıkları
İBBS 2. Düzey bölgeleri itibarıyla en yüksek yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri, 257 bin 891 TL ile TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti. Bu bölgeyi, 248 bin 285 TL ile TR51 (Ankara) ve 225 bin 758 TL ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgeleri izledi. En düşük gelir ise 91 bin 818 TL ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde kaydedildi.
İstanbul’da En Yüksek Gelir Eşitsizliği
P80/P20 oranı, gelir eşitsizliğini ölçen bir gösterge olarak, Türkiye genelinde 7,7 olarak belirlendi. En düşük P80/P20 oranı ise 4,9 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) ve TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) bölgelerinde görüldü. En yüksek P80/P20 oranı ise 7,7 ile TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti, bu da İstanbul’daki gelir eşitsizliğinin diğer bölgelere göre daha fazla olduğunu gösteriyor.
İstihdam Dinamikleri
TÜİK’in analizine göre, 2023’te işsiz olan fertlerin yüzde 40,8’i 2024’te iş bulurken, çalışan fertlerin yüzde 90,6’sı çalışma hayatına devam etti. Bu veriler, Türkiye’deki iş gücü piyasasının dinamiklerini ve gelir dağılımındaki farklılıkları ortaya koyuyor.
