ABD Başkanı Donald Trump ile ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell arasındaki gerilim yeniden tırmanışa geçti. İkinci kez başkanlık koltuğuna oturan Trump, Fed’in faiz politikalarını eleştirmeye devam ediyor. Trump, Powell’ı hedef alan açıklamalarında görevden alma ihtimaline yeniden gönderme yaptı.
Trump’tan Sert Sözler: “Moron”, “Aptal”, “Ahmak”
Trump, Truth Social adlı sosyal medya platformu üzerinden yaptığı son paylaşımda, Fed Başkanı Jerome Powell için “moron”, “aptal” ve “ahmak” ifadelerini kullandı. Trump açıklamasında şu sözlere yer verdi:
“Yönetim Kurulu neden bu tam ve gerçek moronu devre dışı bırakmıyor, bilmiyorum. Belki, sadece belki, onu kovma konusundaki fikrimi değiştirmek zorunda kalacağım. Ama ne olursa olsun, görev süresi yakında sona eriyor.”
Trump: “Faiz İndirimi ABD’ye Trilyonlarca Dolar Kazandırır”
Trump, faiz indiriminin Amerikan ekonomisine büyük katkı sağlayacağını savundu. Faizlerin düşmesinin yıllık 1 trilyon dolara kadar tasarruf sağlayabileceğini ifade eden Trump, eleştirilerinin Powell üzerinde baskı oluşturduğunu kabul etti:
“Faiz indirimi, ülkemize yılda 1 trilyon dolar kazandırabilir. Kendisine yönelik eleştirilerimin faiz indirmesini zorlaştırdığını biliyorum ama bunu başka yollarla denedim.”
Trump Daha Önce Ne Demişti?
Geçtiğimiz hafta Beyaz Saray’da düzenlenen bir etkinlikte konuşan Trump, Powell hakkında önceki tehditlerinin aksine daha temkinli bir tavır sergilemişti:
“Yalan haberler, ‘Onu kovarsan çok kötü olur’ diyor. Neden kötü olacağını bilmiyorum ama onu kovmayacağım.”
Fed ve Başkan Arasındaki Gerilim Tırmanıyor
Trump ve Powell arasında uzun süredir devam eden faiz politikası gerilimi, başkanlık seçimleri öncesinde yeniden gündeme geldi. Trump’ın çıkışları, Fed’in bağımsızlığına yönelik endişeleri artırırken, siyasi baskıların piyasa üzerindeki etkisi tartışma konusu oldu.
Trump Powell’ı Görevden Alabilir mi?
Peki Trump, Fed Başkanı’nı görevden alabilir mi? Bu konu hukuki belirsizlikler içeriyor. Federal Rezerv Kanunu’na göre Fed Başkanı yalnızca “geçerli bir neden”le görevden alınabilir. Bu nedenler arasında:
- Görevi kötüye kullanma
- Ciddi etik ihlaller
- Yasal sorumluluklardan kaçınma
gibi durumlar yer alır. Ancak Powell hakkında bu tür bir gerekçe şu an mevcut değil.
Hukuki Yorumlar Bölünmüş
Hukukçular, Trump’ın Fed Başkanı’nı görevden alıp alamayacağı konusunda ikiye bölünmüş durumda. Fed Yönetim Kurulu üyeliğinden alınması neredeyse imkânsız çünkü bu pozisyon Kongre onaylı ve süreli. Ancak başkanlık (yani kurul başkanlığı) pozisyonunun farklı yorumlara açık olabileceği belirtiliyor.
Trump böyle bir adım atarsa, konu büyük olasılıkla Yüksek Mahkeme’ye taşınacak ve hukuki bir içtihata dönüşebilir.
Ekonomik Etkiler Ne Olur?
Trump’ın Powell’ı görevden alması durumunda oluşabilecek muhtemel ekonomik sonuçlar şunlardır:
- Hisse senedi piyasalarında sert düşüş
- Tahvil faizlerinde artış
- Doların değer kaybı
- Kredi maliyetlerinde yükselme
Goldman Sachs ve diğer finans kuruluşları, bu tarz bir adımın piyasalarda ciddi bir güven kaybına ve dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Fed’in Bağımsızlığı Neden Önemli?
Fed’in bağımsızlığı, enflasyonla etkin mücadele ve ekonomik istikrar açısından kritik rol oynar. Tarihte siyasi müdahalenin olumsuz örnekleri mevcuttur:
- 1970’ler: Nixon’un Powell’ın selefi Arthur Burns üzerindeki baskısı, yüksek enflasyonla sonuçlandı.
- 1980’ler: Paul Volcker, siyasi baskılara karşı direnişiyle enflasyonu kontrol altına aldı.
Bu örnekler, merkez bankalarının siyasi etkilerden uzak kalmasının önemini gözler önüne seriyor.
Trump’ın Ekonomik Politikalarıyla Çelişki
Trump, Çin’e yönelik %145’e varan gümrük vergileri planlıyor. Ancak Fed, bu tür dış ticaret politikalarının enflasyonu tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, Trump’ın faiz indirimi talepleriyle kendi politikalarının çeliştiğini gösteriyor.
Yasal, Ekonomik ve Politik Riskler
Jerome Powell’ı görevden almak Trump için hukuki açıdan karmaşık, ekonomik olarak riskli ve politik olarak tartışmalı bir süreç olabilir. Böyle bir hamle:
- Yatırımcı güvenini sarsabilir
- ABD ekonomisinde belirsizlik yaratabilir
- Bağımsız kurumlara siyasi müdahale tartışmalarını yeniden gündeme getirebilir
Powell’ın görev süresi 2026 Mayıs’ında sona erecek. Ancak gerilim daha şimdiden küresel piyasalar için önemli bir risk başlığı olmaya başladı.
