ABD Başkanı Donald Trump, son altı aylık dönemde ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’a yönelik 23 ayrı eleştiride bulundu. Sert üslubu ve sık tekrarlanan çıkışlarına rağmen, bu açıklamaların piyasa üzerinde sınırlı etkisi oldu.
Trump’ın, Powell’a yönelik açıklamaları genellikle faiz politikalarına odaklanırken, eleştirilerde zaman zaman kişisel ifadelere de yer verildi. Ancak bu yoğun eleştiri süreci, küresel ekonomik gelişmeler ve güçlü veri akışlarının da etkisiyle finansal piyasalarda belirgin bir dalgalanmaya yol açmadı.
Yoğun Eleştiri Haziran Ayında Zirve Yaptı
Trump, ikinci başkanlık döneminin başlangıcı olan 20 Ocak’tan bu yana geçen altı ayda Powell’a yönelik 23 kez kamuoyuna açık eleştirilerde bulundu. Bu açıklamaların dağılımı incelendiğinde; ocak ayında bir kez, nisan ayında yedi kez, mayıs ayında üç kez, haziran ayında sekiz kez ve temmuz başından bu yana dört kez eleştiri yapıldığı görülüyor. Eleştirilerin en yoğunlaştığı dönem ise haziran ayı oldu.
Söz konusu açıklamaların 11’i sosyal medya üzerinden, 12’si ise çeşitli konuşmalar, röportajlar ve basın toplantılarında sözlü olarak gerçekleştirildi. Trump’ın bu süreçte Powell’a yönelik kullandığı ifadeler arasında “ahmak”, “aptal” ve “berbat” gibi sert kelimeler yer aldı.
Trump’tan Faiz Politikalarına Sert Tepki
Başkan Trump’ın eleştirilerinin büyük bölümü, Fed’in faiz oranlarını düşürmekte geç kaldığı yönünde oldu. Nisan ayında yaptığı bir paylaşımda Powell’a “Faiz oranlarını düşür Jerome ve siyaset yapmayı bırak” çağrısında bulunan Trump, faizlerin çok daha önce indirilmiş olması gerektiğini savundu.
Sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yapılan ilk eleştiride ise Trump, Powell ve Fed’in yüksek enflasyonu kontrol altına almakta başarısız olduğunu ifade etti. Benzer bir şekilde, haziran ayında istihdam verilerine ilişkin değerlendirmesinde de Powell’ı “çok geç kalan bir felaket” olarak nitelendirdi.
“Powell’ı Görevden Alacak Mısınız?” Sorusuna Net Yanıt
Trump, çeşitli açıklamalarında Powell’ın görevden alınması ihtimaline de değindi. Ancak çelişkili ifadeler dikkat çekti. Bir yandan “Onu kovarsam çok kötü olur” derken, diğer yandan Powell’ın görevden alınmasını zaman zaman ima etti. “Eğer gitmesini istersem, inanın bana hemen gider” sözleriyle bu ihtimali açık tutan Trump, bir başka açıklamasında ise “Hayır, neden böyle bir şey yapayım ki?” diyerek bu seçeneği dışladı.
Powell’ı zaman zaman “Amerika’nın utancı” olarak nitelendiren Trump, “Gerçekten hükümetteki en yıkıcı kişilerden biri” ifadesini de kullandı. Temmuz ayındaki açıklamalarında ise Powell’ın istifa etmesinin “harika bir gelişme olacağını” dile getirdi.
Piyasalarda Neden Sınırlı Etki Yarattı?
Uzmanlara göre, Trump’ın Powell’a yönelik söylemleri kamuoyunda geniş yer bulsa da, piyasalar bu açıklamalara temkinli yaklaşıyor. Bunun başlıca nedeni, Fed’in bağımsız bir kurum olması ve para politikalarında veriye dayalı karar alma sürecinin siyasi söylemlerden doğrudan etkilenmemesi.
Öte yandan, Trump’ın açıklamaları çoğu zaman güçlü ekonomik verilerle aynı döneme denk geldi. Bu durum, piyasalarda dalgalanmanın önüne geçerken, yatırımcıların odak noktasının doğrudan Fed politikalarının içeriğine ve küresel gelişmelere kaymasına yol açtı.
Siyasi Mesajlar ve Kişisel Eleştiriler
Trump’ın Powell’a yönelik söylemleri, yalnızca ekonomiyle sınırlı kalmadı. Zaman zaman kişisel değerlendirmelere de yer veren Trump, Powell’ın “duvara konuşmak gibi” olduğunu dile getirirken, kendisini Fed Başkanı olarak önerdiği esprili açıklamalar da yaptı.
Bir diğer dikkat çeken çıkışında ise Powell’ın yerine getirebileceği “iki ya da üç isim” olduğunu ifade eden Trump, Fed’in faiz politikalarının ABD’nin borçlanma koşullarını olumsuz etkilediğini savundu. NATO Zirvesi’nde yaptığı açıklamada da Powell için “zekâ seviyesi yaptığı iş için düşük” ifadesini kullandı.
Fed Politikaları Gündemdeki Yerini Koruyor
Trump’ın eleştirilerinin merkezinde yer alan Fed’in faiz politikaları, ABD ekonomisindeki büyüme, enflasyon ve istihdam verileri doğrultusunda şekillenmeye devam ediyor. Powell’ın görev süresi 2026 yılında sona erecek. Ancak bu süre zarfında, Trump’ın söylemleri ve piyasa tepkileri arasındaki denge, ekonomik veriler ışığında izlenmeye devam edecek.
