Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye’deki yatırım sistemine köklü değişiklikler getirecek yeni teşvik düzenlemeleri üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Yaklaşık iki yıldır devam eden hazırlıklar çerçevesinde, makine alımlarına hibe desteği sunulacak, ancak vergi teşviklerinin oranlarında azalmalar öngörülüyor. Bakanlık, yatırım süreçlerinin daha verimli hale gelmesi ve teşviklerin daha etkin bir şekilde uygulanması amacıyla çeşitli değişiklikler yapmayı planlıyor.
Makine Hibeleri ve Özkaynak Teşviklerinde Yeni Düzenlemeler
Yeni teşvik sisteminde makine alımları önemli bir yer tutuyor. Yatırımcılar, yeni sistemle birlikte makinelerine hibe desteği alacak, ancak bu desteklerde bir üst sınır olacak. Yatırımın türüne ve niteliğine göre destek miktarları belirlenecek.
Sistemde, olası suistimallerin önüne geçmek amacıyla yatırımla orantılı hibe yerine sabit destek tutarı uygulanacak. Yani, yatırımcılar ne kadar yüksek fatura ibraz ederlerse etsinler, hibe desteği değişmeyecek. Bu düzenleme, makine için ödenen gerçek tutardan daha fazla fatura kesilerek hibe miktarının yükseltilmesinin engellenmesini sağlayacak.
Vergi Teşviklerinde Azalma ve Yeni Hibe Destekleri
Bakanlık, vergi teşvikleri konusunda da önemli değişiklikler yapmayı planlıyor. Mevcut sistemde, yatırımların belirli bir oranına kadar vergi teşviki sağlanıyor, ancak yeni düzenlemeyle birlikte vergi desteklerinde oransal bir azalma öngörülüyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek‘in talebi doğrultusunda, vergi teşviklerinin daha sınırlı hale gelmesi bekleniyor.
Bununla birlikte, hibe desteklerinin artırılacağı, böylece yatırımcıların bu alandaki teşviklerden daha fazla faydalanabileceği belirtiliyor. Bu değişiklik, özellikle yeni yatırımların daha cazip hale gelmesine ve daha fazla yatırım çekilmesine yardımcı olmayı amaçlıyor.
Vergi Harcamaları ve Vazgeçilen Vergiler
2025 yılında vergi harcaması tutarının 2 trilyon 454 milyar TL olması öngörülüyor. Bunun büyük bir kısmı, gelir vergisi (1 trilyon 144 milyar TL), kurumlar vergisi (607 milyar TL), KDV (392 milyar TL), ÖTV (122 milyar TL) ve diğer kanunlar uyarınca vazgeçilen vergiler (186 milyar TL) olarak belirlenmiş durumda. 2023 yılında ise, kurumlar vergisinden vazgeçilen tutar 423 milyar TL olarak hesaplanmıştı.
Vergi teşvikleri, özellikle iş dünyasının gelişmesi ve yatırımların artırılması amacıyla önemli bir yere sahiptir. 2023 yılı itibarıyla bu alanda yapılan harcama, 400 milyar TL civarındayken, 2024’te ise bu rakamın 420 milyar TL‘ye çıkması bekleniyor.
Teşvik Süreçlerindeki Aksaklıklar ve Yeni Düzenlemeler
Mevcut teşvik sisteminin bazı aksayan yönlerinin de ele alınması bekleniyor. Yeni dönemde, teşvik belgesi süreçlerinin hızlandırılması ve daha verimli hale getirilmesi hedefleniyor. Yatırımcıların işlemlerin uzamasıyla ilgili yaşadıkları şikayetler göz önünde bulundurularak, bu süreçlerin mümkün olduğunca kısaltılması planlanıyor. Ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, teşvik sisteminin etkinliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini vurguladı. Yeni dönemde, daha hedef odaklı ve noktaya yönelik teşviklerin ön plana çıkması bekleniyor.
