Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyonun ana eğilimini daha isabetli izlemek amacıyla yeni bir ölçüm yaklaşımı önerdi. Bankanın yayımladığı çalışma tebliğine göre MUCSVO modeliyle oluşturulan gösterge, enflasyondaki kalıcı eğilimin 2023 sonundan bu yana gerilediğine işaret ediyor.
MUCSVO Modeliyle Yeni Gösterge
TCMB tarafından yayımlanan “Türkiye’de Enflasyonun Ana Eğilimini Ölçmeye Yönelik Yeni Bir Yöntem” başlıklı çalışmada, enflasyon dinamiklerinin daha sağlıklı analiz edilmesi hedefiyle Çok Değişkenli Gözlenmeyen Bileşenler – Stokastik Oynaklık ve Aykırı Değer Düzeltmeli (MUCSVO) modeli kullanıldı.
Söz konusu modelle geliştirilen yeni göstergenin, geçici fiyat şoklarını etkili biçimde ayrıştırabildiği ve özellikle üç ayın üzerindeki tahmin ufuklarında daha güçlü öngörü performansı sunduğu belirtildi.
Kalıcı Enflasyon Bileşeninde Gerileme
Çalışmanın bulguları, enflasyonun kalıcı bileşeninde son dönemde düşüş yaşandığını ortaya koydu. Buna göre kalıcı enflasyon göstergesi Ekim 2023’teki 3,9 seviyesinden Haziran 2025 itibarıyla 2,2 düzeyine indi.
Araştırmada ayrıca hizmet grubunun enflasyonun ana eğilimi üzerindeki belirleyici rolüne dikkat çekildi. Tüketim sepetindeki ağırlığı yüzde 31 civarında olmasına rağmen, hizmetlerin ana eğilime katkısının yaklaşık yüzde 55 seviyesinde gerçekleştiği vurgulandı.
Geçici Enflasyon Oynaklığında Artış
Tebliğde, 2018 sonrasındaki dönemde geçici enflasyon bileşeninin oynaklığında belirgin artış gözlendiği ifade edildi. Bu dönemin makroekonomik şoklar ve yükselen belirsizlik ortamıyla karakterize olduğu, söz konusu gelişmelerin enflasyonun temel eğilimini tespit etmeyi zorlaştırdığı kaydedildi.
Para Politikası Analizine Katkı
Çalışmada elde edilen bulguların, enflasyon katılığının daha iyi anlaşılması ve para politikası tasarımının güçlendirilmesi açısından sektörel ayrıştırmanın önemini ortaya koyduğu belirtildi. MUCSVO yaklaşımının, TCMB’nin mevcut ana eğilim göstergelerini tamamlayıcı nitelik taşıdığı ve temel fiyat dinamiklerinin izlenmesine yönelik analitik kapasiteyi artırdığı ifade edildi.
