Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılına ilişkin ilk Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı. Raporda, küresel belirsizlikler ve sıkılaşan finansal koşullara rağmen, Türk finansal sisteminin genel olarak dayanıklı bir görünüm sergilediği vurgulandı. Özellikle finansal sıkılaşmanın bankacılık sektöründeki aktif kalitesi üzerindeki etkisinin sınırlı düzeyde kaldığı ifade edildi.
Küresel Belirsizlikler Artıyor, Ticaret Yavaşlıyor
Rapora göre, küresel ticaret politikalarındaki belirsizlikler, finansal piyasalarda oynaklığı (volatiliteyi) artırırken yatırımlar üzerinde baskı oluşturdu.
- Küresel ekonomi belirsizlik endeksi, pandemi dönemindeki seviyelere geri döndü.
- Dolar, gelişmiş ülke para birimlerine karşı zayıflarken, bu ülkelerde uzun vadeli tahvil faizleri yükseldi.
Ticari Kredi Büyümesi Yatay Seyrediyor, TL Lehine Dönüş Var
TCMB, ticari kredi büyümesinin yatay bir seyir izlediğini, Mart ayı itibarıyla ise büyümenin Türk lirası lehine döndüğünü bildirdi. Bu durumun, sıkı para politikası, makroihtiyati çerçeve ve döviz kurlarındaki oynaklıkla desteklendiği ifade edildi.
Bireysel Kredilerde Büyüme Yavaşladı
Raporda, bireysel kredi büyümesinin yavaşladığı, ancak bu büyümenin hâlâ ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartları tarafından belirlendiği belirtildi.
- 2025’te bireysel kredi büyümesi önceki yıla kıyasla yavaşladı.
Konut Kredilerinde Artış: Faizlerde Gerileme ve Talep Etkisi
2024 yılı başından bu yana:
- Konut fiyatlarında reel düşüş,
- Konut kredisi faizlerindeki gerileme,
- Birikmiş talep,
konut kredisi büyümesini destekleyen ana unsurlar olarak raporda yer aldı.
Reel Sektörün Borçluluğu Düştü, Ancak YP Açık Pozisyon Arttı
TCMB, reel sektörün borçluluğunun azalmaya devam ettiğini, ancak bu borçluluk seviyesinin hâlâ emsal ülke ortalamalarının altında kaldığını açıkladı.
Öne çıkan başlıklar:
- Mart’a kadar güçlü seyreden yabancı para (YP) kredi büyümesi, TL’ye yönelimle birlikte YP açık pozisyonu artırdı.
- Reel sektörün yurt dışı YP borç yenileme oranı, %140’ın üzerinde kalmaya devam etti.
Hanehalkı Borcu GSYH’ye Göre Düşük
Raporda, Türkiye’de hanehalkı borcunun milli gelire oranı düşük seviyede olduğu belirtildi. Ayrıca:
- TL varlıkların finansal kompozisyondaki payı arttı.
- İhtiyaç kredisi kullanımında artış,
- Bireysel kredi kartı borçlarında düşüş gözlemlendi.
Bankacılık Sektörü: Kârlılıkta Toparlanma, Sermaye Güçlü
Merkez Bankası’nın değerlendirmesine göre:
- Bankaların TL ve yabancı para likidite tamponları güçlü görünümünü sürdürüyor.
- Uzun vadeli yurt dışı borçlanma maliyetleri, küresel piyasa koşullarına bağlı olmaya devam edecek.
- Fonlama maliyetindeki artış, bankacılık bilançolarına yönetilebilir düzeyde yansıdı.
Sermaye Yeterliliği Güçlü
Bankacılık sektörünün:
- Sermaye yeterlilik oranı, yasal sınırların üzerinde seyrediyor.
- Uzun dönem ortalamalarına yakın değerler, sektörün finansal dayanıklılığını gösteriyor.
