Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, mayıs ayına ilişkin fiyat gelişmeleri raporunda tüketici enflasyonunun ana eğiliminde aylık bazda gerileme yaşandığını bildirdi. Rapora göre mayıs ayında tüketici fiyatları yüzde 1,71 artarken, yıllık enflasyon yüzde 32,61 seviyesine yükseldi. Fiyat artışlarında ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda kalemleri öne çıkarken, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki düşüş enflasyonu sınırlayan ana unsur oldu.
Mayıs Ayında Tüketici Fiyatları Yüzde 1,71 Arttı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayımladığı Mayıs Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’na göre, tüketici fiyatları mayıs ayında aylık bazda yüzde 1,71 yükseldi. Yıllık tüketici enflasyonu ise bir önceki aya göre 0,24 puan artarak yüzde 32,61 olarak kaydedildi.
Raporda, mayıs ayında fiyat gelişmelerinde özellikle ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda fiyatlarının belirleyici olduğu belirtildi. Buna karşılık sebze ürünleri başta olmak üzere işlenmemiş gıda grubunda görülen fiyat düşüşleri, aylık tüketici enflasyonunu sınırlayan başlıca faktörler arasında yer aldı.
Mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın bir önceki aya kıyasla zayıfladığına işaret etti. Benzer şekilde B ve C göstergelerinde de aylık enflasyonun gerilediği görüldü.
Enflasyonun Ana Eğiliminde Aylık Bazda Gerileme Görüldü
TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, mayıs ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya göre gerilediğini ortaya koydu. Ancak raporda, üç aylık ortalamalar bazında göstergelerde belirgin bir değişim izlenmediği ifade edildi.
B endeksinin yıllık değişim oranı mayıs ayında 0,79 puan artarak yüzde 31,30 seviyesine çıktı. C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,61 puan yükselişle yüzde 30,44 oldu.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji grubunun katkısı 0,29 puan, gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı 0,12 puan, alkol-tütün-altın grubunun katkısı ise 0,03 puan azaldı. Buna karşılık hizmet grubunun katkısı 0,40 puan, temel mallar grubunun katkısı ise 0,28 puan artış gösterdi.
Hizmet Enflasyonunda Ulaştırma Kalemi Öne Çıktı
Mayıs ayında hizmet fiyatları yüzde 2,30 oranında arttı. Hizmet grubunda yıllık enflasyon 0,77 puan yükselerek yüzde 41,07 seviyesinde gerçekleşti.
Hizmet fiyatlarındaki artışta ulaştırma hizmetleri belirgin rol oynadı. Akaryakıt fiyat gelişmelerinin gecikmeli etkilerinin yanı sıra bayram döneminin de etkisiyle ulaştırma hizmetlerinde aylık fiyat artışı yüzde 5,61 oldu.
Bu grupta hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları yüzde 15,22 artışla öne çıktı. Şehirler arası otobüs ücretlerinde yüzde 5,46 artış görülürken, şehir içi ulaşım tarifelerinde de yükseliş kaydedildi. Tramvay, dolmuş ve taksi gibi şehir içi ulaşım kalemlerindeki fiyat artışları, ulaştırma hizmetleri enflasyonunu destekledi.
Haberleşme hizmetlerinde yıllık enflasyonun yükseliş eğilimini sürdürdüğü belirtildi. Kira grubunda aylık artış yüzde 2,15 olurken, yıllık kira enflasyonu 1,39 puan gerileyerek yüzde 49,77 seviyesine indi. Lokanta ve otel grubunda aylık enflasyon yüzde 1,87 ile önceki aya göre yavaşladı. Diğer hizmetlerde ise fiyat artışı yüzde 1,14 ile görece ılımlı seyretti.
Temel Mal Fiyatlarında Giyim ve Ayakkabı Etkisi
Temel mal grubu fiyatları mayıs ayında yüzde 3,91 arttı. Grup yıllık enflasyonu 0,74 puan yükselerek yüzde 17,26 seviyesine çıktı.
Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı alt grubunda artarken, dayanıklı mal ve diğer temel mallar alt gruplarında gerileme yaşandı. Yeni sezona geçişin devam ettiği giyim ve ayakkabı grubunda mayıs ayında yüzde 11,40 oranında fiyat artışı görüldü. TCMB raporunda bu artışın tarihsel eğilime kıyasla yüksek olduğu belirtildi.
Dayanıklı tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,32 arttı. Mobilya fiyatları yüzde 3,36 yükselerek güçlü seyrini korudu. Beyaz eşya fiyatları yüzde 2,79 artışla önceki aya kıyasla hızlanırken, otomobil fiyatlarındaki artış yüzde 0,70 ile daha sınırlı gerçekleşti. Diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerde ise fiyatlar yüzde 0,85 geriledi.
Enerji Fiyatlarında Sınırlı Düşüş Kaydedildi
Enerji fiyatları mayıs ayında yüzde 0,17 oranında geriledi. Enerji grubunda yıllık enflasyon 3,34 puan düşerek yüzde 43,88 seviyesine indi.
Bu gelişmede uluslararası ham petrol fiyatlarındaki gerilemeye paralel olarak akaryakıt fiyatlarında yaşanan düşüş etkili oldu. Mayıs ayında akaryakıt fiyatları yüzde 3,04 geriledi.
Buna karşın meskenlere yönelik doğalgaz fiyatlarında kademeli fiyat uygulamasına bağlı etkilerle yüzde 4,57 oranında artış yaşandı. Enerji grubundaki diğer alt kalemlerde ise fiyatların görece ılımlı bir seyir izlediği belirtildi.
Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Fiyatlar Geriledi
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar mayıs ayında yüzde 0,48 azaldı. Buna rağmen grubun yıllık enflasyonu 0,31 puan artarak yüzde 34,86 oldu.
İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki düşüş, gıda grubundaki aylık gerilemenin ana nedeni olarak öne çıktı. Bu grupta özellikle sebze fiyatlarındaki yüzde 14,63’lük düşüş ve et fiyatlarındaki yüzde 1,76’lık azalış etkili oldu.
İşlenmiş gıda tarafında ise aylık enflasyon yüzde 2,63 ile güçlü seyrini sürdürdü. Bu gelişmede ekmek ve tahıl ürünleri, et ürünleri ile çiğ süt fiyatlarındaki artışa bağlı olarak süt ve süt ürünlerinde görülen yükselişler belirleyici oldu.
Yıllık enflasyon işlenmiş gıdada 1,64 puan artarak yüzde 35,31’e çıkarken, işlenmemiş gıdada 1,45 puan gerileyerek yüzde 34,76 seviyesine indi.
Yurt İçi Üretici Fiyatları Mayısta Yükseldi
Mayıs ayında yurt içi üretici fiyatları yüzde 2,75 arttı. Yıllık üretici enflasyonu ise 0,34 puan yükselerek yüzde 28,93 olarak gerçekleşti.
TCMB raporuna göre, üretici fiyatları üzerinde küresel enerji fiyat gelişmelerinin etkileri mayıs ayında da devam etti. Ana sanayi grupları bazında enerji fiyatları yüzde 6,60 artışla yüksek seyrini sürdürdü. Ara malı fiyatları yüzde 2,94 yükselirken, sermaye malları ile dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında fiyat artışları daha sınırlı kaldı.
Sektörel bazda doğal gaz, ham petrol, kauçuk-plastik ve kimyasal ürünler gibi küresel ve jeopolitik gelişmelerden daha fazla etkilenen alt gruplarda fiyat artışlarının yüksek olduğu görüldü.
