Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay, para politikasındaki sıkı duruşun süreceğini ve şu anda faiz indirimi döngüsünün değerlendirilmediğini belirtti. Akçay, indirimler başladığında dahi sıkı duruşun korunacağını vurguladı.
Para Politikasında Sabır ve Kararlılık
Akçay, para politikasındaki sıkı duruşun “sabır ve kararlılıkla” sürdürüleceğini ifade etti. “Faiz indirimi şu anda gündemimizde değil. Aylık enflasyonun ana eğiliminde kalıcı bir düşüş gözlenmeden ve yakından takip ettiğimiz diğer göstergeler de buna eşlik etmeden faiz indirimi gündeme gelmeyecek,” diye konuştu. Akçay, para politikasında gevşeme döngüsünün değerlendirilmesi için aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş olması gerektiğini söyledi.
Erken Faiz İndirimi ve Enflasyon Riski
Akçay, merkez bankalarının genellikle ihtiyatlı tarafta kalmayı tercih ettiklerini belirtti. “Bu durum, erken bir faiz indirimi nedeniyle yeniden canlanan enflasyon riski olabileceği gibi, aşırı veya gereksiz yere uzatılmış bir sıkılaştırma sürecinin sert bir inişe yol açtığı bir durum da olabilir,” dedi. Türkiye’deki mevcut koşulların erken faiz indirimi durumunda daha yüksek risk taşıdığını belirten Akçay, sıkı duruşun devam edeceğini söyledi.
Sıkı Duruşta Kuşkuya Yer Bırakılmayacak
Akçay, enflasyon beklentilerinde ve iç talep dengelenmesinde kalıcı iyileşmeler sağlanana kadar sıkı para politikasının sürdürüleceğini ifade etti. “Her ne kadar şu anda bir faiz indirim döngüsü değerlendirilmiyor olsa da, indirimler başladığı zaman para politikasındaki sıkı duruşun korunacağına dair kuşkuya yer bırakmayacak şekilde sinyal verilerek bu süreç yönetilecektir,” dedi.
Piyasa Beklentileri ve Hanehalkının Karamsarlığı
Akçay, piyasa katılımcılarının, firmaların ve hanehalkının enflasyon beklentilerini yakından izlediklerini belirtti. “Maalesef sadece piyasa katılımcılarının beklentileri bu yıl sonu öngörümüze yakınsamaya başladı. Hanehalkı, Merkez Bankası’nın ileriye dönük politika yönlendirmelerine karşı nispeten daha az duyarlı ve manşet enflasyonda belirgin düşüş eğilimi görene kadar karamsar tarafta kalmayı tercih etmekte,” diye konuştu.
Ekonomistler enflasyonun 12 ay sonra yüzde 30’a gerileyeceğini öngörürken, TCMB’nin Temmuz anketinde hanehalkının beklentisi yüzde 72, firmaların ise yüzde 55 olarak gerçekleşti.
Firmaların Enflasyon Beklentileri
“Fiyat belirleyici role sahip olmaları nedeniyle özellikle firmaların enflasyon beklentilerinin, Merkez Bankası tahmin aralığına yakınsaması enflasyonu düşürmek için gereken ekonomik yavaşlamanın dozu üzerinde belirgin bir etkiye sahip,” diyen Akçay, firmaların fiyatlama ve bütçe süreçlerinde Merkez Bankası’nın tahminlerini gösterge olarak kullanmalarının önemine değindi.
“Beklentiler sıkı duruşumuza ne kadar duyarsız ve tepkisiz kalırsa, dezenflasyon politikasının üretim ve istihdam açısından maliyeti de o kadar yüksek olacaktır,” dedi.
Temmuz TÜFE Beklentileri
Haziran ayında aylık enflasyonun ana eğiliminin yaklaşık yüzde 2’ye düştüğünü belirten Akçay, vergi ve yönetilen fiyatlardaki ayarlamaların Temmuz’da aylık enflasyona 1.5 puan ilave katkı yapacağını söyledi. “Bu da, Temmuz ayında piyasa katılımcıları tarafından beklenen enflasyondan daha yüksek bir gerçekleşme olması ihtimalini artırıyor,” dedi.
TCMB’nin piyasa katılımcıları anketindeki Temmuz ayı TÜFE beklentisi yüzde 2.77 seviyesinde ancak bazı ekonomistler bu ay TÜFE’nin yüzde 3.5-4 arasında gerçekleşebileceğini öngörüyorlar. Akçay, önümüzdeki dönemde de aylık enflasyonda her iki yönlü “sürpriz” yaşanabileceğini, ancak bu ana eğilimde bir değişiklik yaratmadığı sürece ani bir tepki verilmesini gerektirmeyeceğini söyledi.
Rezervlerdeki İyileşme ve TL Mevduata Talep
Akçay, rezervlerdeki iyileşme ve TL mevduata artan talebin, kur korumalı mevduattan çıkışı hızlandırma konusunda “güven artırdığını” belirtti. “Rezerv biriktirme sürecimiz, yabancı girişlerinin güçlü ve dalgalı olduğu bir ortamda düz bir çizgide ilerlemiyor,” dedi. Ayrıca, Merkez Bankası’nın günlük olarak “teyakkuzda olduğu” bir koridor politikası uygulamadığını ifade etti.
Kredi Kısıtlarının Önemi
Akçay, bankalarla gerçekleştirilen swapları sonlandırarak aktarım mekanizmasının işlevselliğini artırdıklarını belirtti. “Kredi büyümesi kısıtları, biz para politikasındaki sıkı duruş ile enflasyon beklentilerini çıpalarken, aşırı kredi büyümesi önünde sigorta işlevi görüyor,” dedi. “Temel politika aracımız politika faizidir,” diyen Akçay, yapısı gereği tamamlayıcı nitelikte olan makroihtiyati tedbirlerin avantajının ise “anlık etki” olduğunu belirtti. Akçay, “para politikasının yerini almış bankacılık sistemi regülasyonlarının” azaltıldığını ve sadeleştirildiğini de ifade etti.
