Sermaye piyasalarında yaşanan krizin ardından mağduriyetleri gidermek ve tasfiye sürecini yasal güvenceye kavuşturmak amacıyla hazırlanan kritik kanun teklifi, AK Parti milletvekillerinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına resmen sunuldu. Düzenleme, piyasa genelinde kalıcı bir tasfiye rejimi kurmak yerine doğrudan Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiyesine başlanan ve işlemleri henüz tamamlanmamış fonları kapsayan geçici ve özel bir çerçeve çiziyor.
Tasfiye Bitmeden 1 Milyon Liraya Kadar Ara Ödeme
Yasa teklifinin en kritik maddesini, bürokratik tasfiye sürecinin tamamlanmasını beklemeden yatırımcılara acil likidite sağlayacak ara ödeme formülü oluşturuyor. Düzenlemeye göre, SPK tarafından belirlenecek fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında bulunan hak sahiplerine hesaplanan tutarın tamamına kadar ara ödeme yapılabilecek. Yatırımı 1 milyon lira ve üzerinde olan tasarruf sahipleri için ise ara ödeme üst tavanı 1 milyon lira olarak uygulanacak. Hak sahiplerinin net alacaklarının tespitinde piyasa koşulları ve fiyat hareketleri gözetilerek TÜFE ile Yİ-ÜFE değişimlerini esas alan özel bir endeksleme yöntemi işletilecek.
Nakit Yetersizliğinde Öncelik ve Garame Usulü
Fonların mevcut nakit varlığının hak sahiplerinin tüm alacaklarını karşılamaya yetmediği tablolarda ise ödeme süreçleri belirli öncelik kuralları doğrultusunda yürütülecek. Düzenlemede öngörülen esaslar çerçevesinde, dağıtılabilir kaynaklar yatırımcıların alacak tutarlarıyla orantılı şekilde (garame usulü) paylaştırılarak sürecin adil ve şeffaf işlemesi sağlanacak.
Hukuka Aykırı Çıkarılan Varlıklar Geri Alınacak, Sorumlulara Rücu Edilecek
Kanun teklifi, fonların içini boşaltmaya yönelik işlemlere karşı sert yaptırımlar ve geri kazanım mekanizmaları içeriyor. Fon bünyesinden muvazaalı veya mevzuata aykırı yollarla çıkarılan ya da ilişkili taraflara aktarılan tüm değerler hukuken geri talep edilecek. Ortaya çıkan zararın karşılanmasında öncelikle ilgili portföy yönetim şirketleri sorumlu tutulacak. Fonun veya portföy yönetim şirketinin yükümlülüklerini karşılayamaması halinde ise doğrudan zarardan sorumlu olduğu tespit edilen şahısların malvarlıklarına başvurulabilecek.
El Konulan Varlıklar Yatırımcı Tazmin Merkezi Üzerinden Dağıtılacak
Soruşturmalar kapsamında el konulan veya müsadere edilen tüm malvarlıklarının geri kazanım sürecine dahil edilmesi hedefleniyor. Bu çerçevede her bir fon adına ayrı geri kazanım hesapları oluşturulacak. Tahsil edilen veya satışlardan elde edilen kaynakların yatırımcılara ulaştırılmasında ise Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) operasyonel rol üstlenecek.
Piyasa Suçlularına ve Manipülatörlere Ödeme Yapılmayacak
Hazırlanan tasfiye rejiminin kötüye kullanılmasını engellemek amacıyla net bir filtre mekanizması kuruluyor. SPK tarafından manipülasyon, piyasa dolandırıcılığı veya içeriden öğrenenlerin ticareti gibi suçlara karıştığı ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği belirlenen kişi ve kuruluşlar, tasfiye ve ara ödeme süreçlerinden kesinlikle yararlanamayacak. Kurumlar arasında kurulacak kesintisiz bilgi paylaşım ağıyla şüpheli hesaplar elenerek kaynak doğrudan gerçek mağdurlara aktarılacak.
