Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2024 yılı Temmuz ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) verilerini açıkladı. Bu verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA) bir önceki aya göre 1,8 puan düşüşle 98,7 seviyesinde gerçekleşti.
Mevsimsellikten Arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi Detayları
Temmuz ayında açıklanan verilere göre, RKGE-MA endeksi bir önceki aya kıyasla 1,8 puan azalarak 98,7 seviyesine geriledi. TCMB’nin açıklamasına göre, endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, mevcut mamul mal stoku, gelecek üç aydaki üretim hacmi ve gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde etkiledi. Buna karşılık, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, genel gidişat, sabit sermaye yatırım harcaması, mevcut toplam sipariş miktarı ve gelecek üç aydaki toplam istihdama ilişkin değerlendirmeler ise endeksi azalış yönünde etkiledi.
Mevsimsellikten Arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi
TCMB tarafından yapılan açıklamaya göre, mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE), bir önceki aya göre 2,5 puan düşüşle 100,3 seviyesinde gerçekleşti. Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, iç piyasa sipariş miktarında azalış bildirenlerin oranının arttığı, üretim hacmi ve ihracat sipariş miktarında artış bildirenlerin oranının ise azalış bildirenler lehine döndüğü gözlendi.
Sipariş ve Stok Değerlendirmeleri
Temmuz ayı verilerine göre, mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmeler bir önceki aya göre güçlendi. Aynı şekilde, mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üstünde olduğu yönündeki değerlendirmeler ise zayıfladı. Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bekleyenlerin oranının güçlendiği, ihracat sipariş miktarı ve iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenlerin oranının ise zayıfladığı belirtildi.
Gelecek Dönem Beklentileri
Gelecek on iki ay içindeki sabit sermaye yatırım harcaması ve gelecek üç aydaki istihdama ilişkin artış beklentilerinin de zayıfladığı gözlendi. Ortalama birim maliyetlerde, gelecek üç ayda artış bekleyenler ve son üç ayda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyrin zayıfladığı belirtilirken, gelecek üç aydaki satış fiyatına ilişkin artış beklentilerinin ise güçlendiği görüldü. Ayrıca, gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi bir önceki aya göre 1,8 puan azalarak yüzde 51,8 seviyesine geriledi.
Üretimi Kısıtlayan Faktörler
2024 yılı Temmuz ayında ankete katılan işyerlerinin yüzde 55,7’si üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını belirtirken, yüzde 13,8’i talep yetersizliğinin en önemli kısıtlayıcı faktör olduğunu ifade etti. Talep yetersizliğini sırasıyla işgücü yetersizliği, mali imkansızlıklar, hammadde-ekipman yetersizliği ve diğer faktörler izledi.
Bu kapsamlı değerlendirmeler, Türkiye’deki reel kesim güven endeksinin mevcut durumunu ve gelecekteki beklentilerini ortaya koyarak, ekonominin genel seyrine ilişkin önemli bilgiler sunmaktadır.
