Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), ödeme sistemlerindeki usulsüz kullanımı önlemek ve kayıtdışı ekonomiyi azaltmak amacıyla yeni bir düzenleme hazırlığında. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı olarak çalışan kurum, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği taslağıyla birlikte hem fiziksel hem de sanal POS cihazlarının kullanımına ilişkin kuralları yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.
Başkasına Ait POS Kullanımı Yasaklanıyor
Taslağa göre, mal veya hizmet sunan mükelleflerin kendi adlarına tahsis edilmemiş POS cihazları üzerinden ödeme alması yasaklanacak. Böylece farklı firmalar arasında cihaz paylaşımı yoluyla oluşan gelir kaybı ve belge karmaşasının önüne geçilmesi planlanıyor. Yapılacak düzenleme ile bu tür işlemler sıkı şekilde denetlenecek ve yaptırımla karşılaşabilecek.
Yeni Nesil Ödeme Cihazı Zorunlu Oluyor
Perakende satış yapan mükellefler için EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanımı zorunlu hale getirilecek. Basit usule tabi olanlar ve toptancılar bu zorunluluğun dışında bırakılırken, düzenleme kapsamındaki işletmeler, mali belge (fiş) ve ödeme belgesini (slip) tek belge olarak düzenleyebilecek cihazlarla tahsilat yapmak zorunda olacak.
Bu uygulama, belge uyuşmazlıklarının önüne geçilmesini ve satış kayıtlarının daha şeffaf biçimde takip edilmesini sağlayacak.
Ortak POS Kullanımına Sıkı Takip Geliyor
GİB’in saha denetimlerinde, bazı işletmelerin başka mükelleflere ait POS cihazlarını kullanarak tahsilat yaptığı tespit edildi. Bu tür işlemler, vergi kaybına ve haksız gider beyanlarına yol açabiliyor. Yeni tebliğ ile birlikte, POS cihazları sadece mükellefin kendi adına banka veya ödeme hizmet sağlayıcılarıyla yaptığı üye işyeri sözleşmesi kapsamında kullanılabilecek.
Bayilik Sistemi İçin Özel Düzenleme
Bayilik sistemi kapsamındaki işletmeler için istisnalar getiriliyor. Belirli şartların sağlanması halinde, bayilere ait cihazlara ana firmaya ait finansal hesapların tanımlanmasına izin verilecek. Bu kapsamda aranan şartlar şunlar:
- Türkiye genelinde en az 30 bayinin bulunması,
- Geçerli bir bayilik sözleşmesi yapılmış olması,
- POS sliplerinde ana firmaya ait bilgilerin yer alması,
- Tüm tahsilatların Gelir İdaresi Başkanlığı’na bildirilmesi.
Bu şartların sağlanması halinde, bayilere ait cihazlara ana firmaya ait POS uygulaması entegre edilebilecek.
E-Ticaret İçin Yeni Kurallar Belirlendi
E-ticaret faaliyetinde bulunmayan firmaların sanal POS kullanımı kısıtlanacak. Ancak sipariş alan e-ticaret işletmeleri ve hizmet sağlayıcılar, platformların sağladığı sanal POS cihazları aracılığıyla tahsilat yapmaya devam edebilecek.
Bankalar ve ödeme kuruluşları da bu süreçte daha aktif bir rol üstlenecek. Kurumlar, mükelleflere uygun sistemleri tahsis etmek ve bu sistemlerin amacına uygun kullanıldığını denetlemekle yükümlü olacak.
Kayıtdışılıkla Mücadelede Yeni Dönem
Hazırlanan tebliğ taslağıyla birlikte, ticari işlemlerin kayıt altına alınması güçlendirilecek. Gelir İdaresi, hem fiziksel hem dijital ödemelerde denetimi artırarak vergi uyumunu sağlamayı, aynı zamanda haksız kazanç ve gelir kaybını önlemeyi hedefliyor. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, ödeme sistemlerinin kullanımı daha şeffaf ve kontrollü hale gelecek.
