Petrol fiyatları, Orta Doğu’da enerji altyapısı ve deniz taşımacılığına yönelik risklerin artmasıyla haftanın ilk işlem gününe sert yükselişle başladı. Suudi Arabistan’a yönelik yeni Husi saldırıları, Hürmüz Boğazı’nda gemilere yönelik saldırılar ve Suudi Arabistan’ın kritik Doğu-Batı petrol boru hattının devre dışı kalması küresel arz endişelerini artırdı.
Brent ham petrol yüzde 2,77 yükselişle 107,51 dolara, ABD Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 2,27 artışla 102,32 dolara çıktı. Petrol fiyatları piyasanın açılışında yüzde 3’ün üzerinde yükseliş kaydetti.
Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar tansiyonu artırdı
Suudi Arabistan devlet medyası, pazar günü Husilerin ülkenin güneyindeki Cizan bölgesine düzenlediği belirtilen saldırının ardından bazı evlerde ve bir camide oluşan hasara ilişkin görüntüler yayımladı.
Husiler ayrıca Suudi Arabistan’ın komşu bir bölgesindeki askeri üssü hedef aldıklarını açıkladı.
Bölgedeki saldırıların doğrudan enerji üretim ve taşıma altyapısına sıçrayabileceği endişesi, petrol piyasasında risk priminin yeniden yükselmesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı’nda bir gemi vuruldu
Deniz taşımacılığı tarafındaki riskler de hafta sonunda arttı.
İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), pazar günü Hürmüz Boğazı’nda seyreden bir geminin mermi isabeti sonucu yangın çıktığını ve mürettebatın tahliye edildiğini bildirdi.
İran da kendi kıyıları açıklarında saldırıya uğrayan İran bandıralı bir ticari gemide bir kişinin hayatını kaybettiğini, dört mürettebatın yaralandığını açıkladı.
Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik risklerinin artması, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olması nedeniyle piyasalar tarafından yakından izleniyor.
Suudi Arabistan’ın kritik petrol boru hattı kapatıldı
Petrol fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden biri, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattının devre dışı kalması oldu.
Söz konusu hat, cuma günü Irak kaynaklı olduğu belirtilen bir insansız hava aracı saldırısının ardından kapatıldı.
Doğu-Batı hattı, Suudi Arabistan’ın petrolünü Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Kızıldeniz kıyısına taşımasına imkan sağlıyor. Bu nedenle hattın devre dışı kalması, Körfez’deki olası sevkiyat kesintilerine karşı kullanılan alternatif güzergâhlardan birinin de geçici olarak kaybedilmesi anlamına geliyor.
Piyasa değerlendirmelerinde boru hattındaki kesintinin küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadar olan bölümünü riske atabileceği belirtiliyor.
Babülmendep Boğazı’nda da risk yükseldi
Enerji taşımacılığı açısından bir diğer kritik bölge olan Babülmendep Boğazı’ndaki gelişmeler de petrol piyasasının gündeminde bulunuyor.
İran destekli Yemenli Husilerin cuma günü stratejik Perim Adası’na ulaştığı bildirildi. Bu gelişme, Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki enerji ve ticaret trafiğine ilişkin güvenlik endişelerini artırdı.
Son aylarda küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4-5’inin Babülmendep güzergâhından geçtiği belirtiliyor.
Hürmüz ve Babülmendep’te eş zamanlı artan riskler, küresel petrol sevkiyatında aksama yaşanabileceği endişesini güçlendiriyor.
Petrol geçen hafta yüzde 8 yükseldi
Arz kesintilerine ilişkin endişelerin etkisiyle petrol fiyatları geçen hafta yaklaşık yüzde 8 yükseldi.
Böylece ham petrol fiyatları temmuz ayından bu yana ilk kez yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
IG piyasa analisti Tony Sycamore, Umman’daki diplomatik görüşmelerden operasyonel bir sonuç çıkmaması veya Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattının kısa sürede yeniden devreye alınmaması halinde ham petrol fiyatlarının mart başında görülen 119,48 dolarlık zirveye doğru yükselme riski bulunduğunu değerlendirdi.
Umman’daki Hürmüz görüşmeleri ertelendi
Petrol piyasasındaki tansiyonu artıran bir başka gelişme de Hürmüz Boğazı’na ilişkin planlanan diplomatik görüşmelerin ertelenmesi oldu.
Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi, Körfez ülkeleri ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nı görüşmek amacıyla pazartesi günü yapılması planlanan toplantının ertelendiğini açıkladı.
ABD ve İsrail tarafından altı ay önce başlatılan savaşta haziran ayında varılan geçici anlaşmanın birkaç hafta sonra bozulmasının ardından taraflar arasında yeni bir barış görüşmesi yapılmadı.
Bölgede hem enerji altyapısına hem de deniz taşımacılığı güzergâhlarına yönelik risklerin devam etmesi, petrol fiyatlarının kısa vadeli seyri açısından en önemli belirleyici olmaya devam ediyor.
