Brent Petrol 83 Doların Üzerine Çıktı
Petrol piyasalarında haftanın son işlem gününde alımlar hız kazandı. Brent petrol vadeli kontratları yüzde 1,2 değer kazanarak varil başına 83,48 dolara yükseldi.
Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 1,1 artışla 78,84 dolar seviyesine çıktı.
Fiyatlardaki yükselişte, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin görüşmeler sırasında İran tarafından gündeme getirilen yeni şartların arz güvenliğine yönelik endişeleri artırması etkili oldu.
İran’dan Hürmüz Boğazı İçin Yeni Öneri
İran’ın, “düşmanca” olarak değerlendirdiği ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinin yasaklanmasını ve belirlenen kurallara uymayan gemilere ağır para cezaları uygulanmasını önerdiği bildirildi.
Söz konusu talepler, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin tamamen normale dönmesine yönelik beklentileri zayıflattı.
Enerji piyasalarında oluşan yeni belirsizlik, petrol arzında kesinti yaşanabileceği endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Brent Petrol 13 Temmuz’dan Bu Yana İlk Kez 80 Doları Aştı
Hafta başında ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla sona erebileceği beklentisi petrol fiyatlarında düşüşe yol açmıştı.
Ancak piyasalardaki görünüm kısa sürede değişti. Brent petrol perşembe günü 80 doların üzerine çıkarak 13 Temmuz’dan bu yana ilk kez bu seviyenin üzerinde işlem gördü.
Arz güvenliğine ilişkin endişelerin yeniden güçlenmesiyle petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket devam etti.
Piyasalar İran-Umman Görüşmelerine Temkinli Yaklaşıyor
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların İran ile Umman arasında devam eden müzakerelere ihtiyatlı yaklaştığını belirtti.
Waterer, daha önce benzer uzlaşma girişimlerinin kısa sürede sonuçsuz kaldığını hatırlatarak piyasanın yeni bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğini tamamen normale döndüreceğine henüz ikna olmadığını ifade etti.
Piyasalardaki temkinli yaklaşımın petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketi sınırladığını belirten Waterer, jeopolitik risklerin enerji piyasaları üzerindeki etkisini koruduğunu kaydetti.
İran Parlamentosunda Yeni Yasa Tasarısı
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre İran Parlamentosundaki bir komisyon, ABD, İsrail ve “düşmanca” olarak tanımlanan diğer ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini yasaklamayı öngören yasa tasarısını değerlendiriyor.
Tasarıda, belirlenen kuralları ihlal eden gemilere taşıdıkları yükün değerinin yüzde 20’sine kadar para cezası uygulanması öngörülüyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde küresel enerji ticareti ve deniz taşımacılığı açısından yeni maliyetler ve geçiş kısıtlamaları gündeme gelebilecek.
Hürmüz Boğazı’nda Geçiş Ücreti Tartışması
Hürmüz Boğazı’na ilişkin görüşmelerde taraflar arasında geçiş ücretleri konusunda da anlaşmazlık bulunuyor.
Daha önce aktarılan bilgilere göre İran, boğazı kullanan gemilerden taşıdıkları yükün değerinin yüzde 5 ila yüzde 7’si arasında geçiş ücreti alınmasını talep ediyor.
Umman’ın yaklaşık yüzde 3 seviyesinde bir ücret uygulanmasını savunduğu, ABD’nin ise Hürmüz Boğazı’ndan yapılan geçişlerde herhangi bir ücret alınmasına karşı çıktığı belirtiliyor.
Taraflar arasındaki bu görüş ayrılıkları, boğazın yeniden tamamen işler hale getirilmesine yönelik müzakerelerin önemli başlıkları arasında bulunuyor.
Yaptırımlar Yeni Sistemin Uygulanmasını Zorlaştırabilir
Sektörden kaynaklara göre ABD yaptırımları ve deniz taşımacılığında kullanılan sigorta sözleşmelerindeki kısıtlayıcı hükümler, Hürmüz Boğazı için gündeme gelen yeni geçiş sisteminin uygulanmasını zorlaştırabilir.
Önerilen düzenlemenin mevcut yaptırım rejimi ve uluslararası sigorta koşullarıyla uyumlu hale getirilmesinin güç olabileceği ifade ediliyor.
Bu durum, müzakerelerin sonuçlanmasına ilişkin belirsizliğin devam etmesine neden oluyor.
Husilerden Suudi Hedeflerine Saldırı Açıklaması
Bölgedeki jeopolitik riskleri artıran bir diğer gelişme Yemen’den geldi.
İran destekli Husiler, perşembe günü Yemen’in Marib ve Hadramut bölgelerindeki “Suudi konuşlanmalarını” füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıkladı.
Bölgede enerji altyapısı ve deniz taşımacılığına yönelik güvenlik risklerinin sürmesi, petrol piyasalarında arz endişelerinin canlı kalmasına neden oluyor.
Trump’tan İran Savaşı İçin Açıklama
ABD Başkanı Donald Trump ise perşembe günü yaptığı açıklamada İran ile devam eden savaşın yakın zamanda sona erebileceğine inandığını söyledi.
Trump’ın açıklamaları, diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin beklentileri yeniden gündeme getirirken, Hürmüz Boğazı’na yönelik yeni şartlar ve bölgesel gerilimler petrol piyasalarında yüksek oynaklığın devam etmesine neden oluyor.
