Türkiye’de banka hesabı bulunan milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni bir düzenleme yürürlüğe giriyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan tebliğ taslağına göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren EFT, havale ve nakit işlemlerinde daha kapsamlı beyan ve bildirim yükümlülükleri uygulanacak. Düzenleme, finansal işlemlerin izlenebilirliğini artırmayı ve mali suçlarla mücadelede etkinliği güçlendirmeyi hedefliyor.
Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
MASAK tarafından hazırlanan düzenleme; suç gelirlerinin tespiti ve aklanmasının önlenmesi, yurt dışına yasa dışı para çıkışlarının engellenmesi ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele amacıyla oluşturuldu. Çalışmada, Mali Eylem Görev Gücü (FATF) üyesi ülkelerde uygulanan denetim ve raporlama standartları esas alındı.
Taslakta, günlük finansal işlemlerin mümkün olduğunca kesintiye uğramadan sürdürülmesi hedeflenirken, bankacılık ve ödeme sistemlerinde şeffaflığın artırılması temel öncelik olarak öne çıkıyor. Bu çerçevede bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının müşteri işlemlerini daha yakından izlemesi öngörülüyor.
Bankalar ve Ödeme Kuruluşlarına Yeni Yükümlülükler
Yeni uygulama kapsamında bankalar ve ödeme kuruluşları, müşterilerin nakit ve transfer işlemlerini risk temelli bir yaklaşımla değerlendirecek. Müşteri profiliyle uyumlu olmayan, olağan dışı büyüklükte ya da sık tekrarlanan işlemler için ek bilgi ve belge talep edilebilecek.
Bu süreçte, işlemin niteliği, tutarı, sıklığı ve müşteri geçmişi birlikte değerlendirilecek. Gerekli görülen durumlarda işlemlerin detayları MASAK’a raporlanabilecek.
EFT ve Havale İşlemlerinde Açıklama Zorunluluğu
1 Ocak 2026’dan itibaren EFT ve havale işlemlerinde, transferin nedenine ilişkin açıklama yapılması zorunlu hale gelecek. Bankalar, işlem sırasında müşterilere çeşitli işlem türleri sunacak. Bunlar arasında:
- Gayrimenkul alımı
- Motorlu taşıt ödemesi
- Borç verme veya borç ödeme
- Hediye ya da bağış
- Vergi ödemeleri
- Sağlık harcamaları
- Kripto varlık işlemleri
- Bahis ve şans oyunları
gibi başlıklar yer alacak.
“Diğer” veya “bireysel ödeme” gibi genel ifadelerin tercih edilmesi halinde, en az 20 karakterden oluşan açıklama yazılması zorunlu olacak. Açıklama yapılmayan işlemler bankalar tarafından gerçekleştirilmeyecek.
Yüksek Tutarli Nakit İşlemlerine İlave Bildirimler
Taslak düzenleme, nakit işlemlerine ilişkin tutar bazlı ek yükümlülükler de getiriyor. Buna göre:
- 200 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki nakit işlemlerde, işlem türüne ilişkin beyan alınacak. Genel ifadeler kullanılırsa yine 20 karakterlik açıklama istenecek.
- 2 milyon 1 TL ile 20 milyon TL arasındaki nakit işlemler için “nakit işlem beyan formu” doldurulacak.
- 20 milyon TL’yi aşan işlemlerde ise beyan formu, işlemi destekleyen belgelerle birlikte daha ayrıntılı şekilde hazırlanacak.
Bu bildirimler, işlemin kaynağının ve amacının net şekilde ortaya konulmasını sağlayacak şekilde tasarlandı.
Uygulama Takvimi
MASAK tarafından hazırlanan taslak tebliğin yürürlüğe girmesi halinde, belirtilen tüm yükümlülükler 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren zorunlu olacak. Bankalar, ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketleri, bu tarihe kadar sistem altyapılarını ve müşteri bilgilendirme süreçlerini yeni düzenlemeye uyumlu hale getirecek.
Yeni uygulama ile birlikte, Türkiye’de para transferleri ve nakit işlemlerine ilişkin denetim mekanizması daha ayrıntılı ve izlenebilir bir yapıya kavuşturulacak.
