Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farklarını ve girdi maliyetlerindeki değişimi değerlendirdi. Bayraktar’ın açıklamasına göre, marketlerde 41 ürünün 23’ünde fiyat artışı yaşandı. En fazla zamlanan ürün %14,9 ile kuru fasulye olurken, üreticide en yüksek fiyat artışı %25,8 ile portakalda görüldü.
Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkı %598’e Ulaştı
Ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en çok limonda görüldü. Bayraktar, bu farkın bazı ürünlerde 5 ila 7 kat arasında değiştiğini belirterek şu bilgileri verdi:
- Limon: %597,4
- Patates: %379,9
- Mandalina: %267,2
- Kuru kayısı: %215,4
- Kuru fasulye: %193,6
- Kuru incir: %186,8
Bu fiyat farklarıyla limon üreticide 4 TL iken markette 27,90 TL’ye, patates 3,80 TL’den 18,24 TL’ye, mandalina 11,50 TL’den 42,22 TL’ye, kuru kayısı 140 TL’den 441,61 TL’ye ve kuru fasulye 33,29 TL’den 97,73 TL’ye yükseldi.
Marketlerde 23 Üründe Zam, 18 Üründe İndirim Görüldü
Markette en fazla fiyatı artan ürünler:
- Kuru fasulye: %14,9
- Kırmızı mercimek: %12
- Sivri biber: %10,7
- Kuru kayısı: %10,7
Fiyatı en fazla düşen ürünler ise şu şekilde sıralandı:
- Patlıcan: %26,8
- Karnabahar: %23
- Marul: %20,3
- Havuç: %17,1
Üreticide 12 Üründe Fiyat Artışı, 14 Üründe Düşüş Yaşandı
Ocak ayında üreticilerde fiyatı en çok artan ürünler:
- Portakal: %25,8
- Havuç: %22,7
- Maydanoz: %15,5
- Sivri biber: %13,2
Üreticide fiyatı en çok düşen ürünler ise:
- Karnabahar: %46,8
- Limon: %45,4
- Patlıcan: %29,5
- Mandalina: %28,1
Mevsim Etkisi ve Talep Değişimi Fiyatları Belirledi
Bayraktar, fiyat düşüşlerinin mevsimsel etkenlerden ve talepten kaynaklandığını belirtti. Karnabaharda havaların iyi gitmesi nedeniyle hasat dönemi çakıştığı için fiyat düştü. Benzer şekilde, sıcak hava nedeniyle patlıcan üretimi arttı, bu da fiyatları aşağı çekti. Limon ve mandalina gibi narenciye ürünlerinde de sezon sonuna yaklaşılması nedeniyle fiyat düşüşü yaşandı.
Öte yandan, portakal ve havuçta artan talep fiyatları yükseltti.
Tarımda Girdi Maliyetleri Arttı
Ocak ayında tarımsal girdi maliyetleri de yükseldi. Bayraktar, gübre, yem, elektrik, mazot ve tarım ilacı fiyatlarındaki değişimi şu şekilde aktardı:
- Gübre fiyatları:
- ÜRE gübresi %10,
- Amonyum nitrat %10,
- Amonyum sülfat %6,3,
- 20.20.0 kompoze gübresi %5,6,
- DAP gübresi %3,5 arttı.
- Son bir yılda gübre fiyatlarındaki artışlar:
- ÜRE gübresi %35,3,
- Amonyum sülfat gübresi %34,4,
- DAP gübresi %32,9.
- Yem fiyatları:
- Besi yemi %3,6,
- Süt yemi %3,4 arttı.
- Yıllık bazda süt yemi %24,6, besi yemi %24,2 yükseldi.
- Diğer girdi maliyetleri:
- Elektrik: %30,4
- Tarım ilaçları: %30,2
- Mazot: %13,3
