Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 3 Mayıs 2025 tarihli duyurusuyla Türk lirasına geçişi teşvik etmek amacıyla yeni makroihtiyati önlemleri devreye aldı. Alınan kararlar, dövizden TL’ye geçiş sürecini desteklemek üzere hem mevduat sahiplerini hem de bankaları yakından ilgilendiriyor.
Yapılan düzenleme kapsamında, tüm vadelerdeki yabancı para mevduatlara uygulanan zorunlu karşılık oranları 200 baz puan artırıldı. Ayrıca, yurt içi yerleşiklerle yapılan ve vadesi 1 yılı aşmayan yabancı para cinsinden repo işlemlerinden sağlanan fonlar için zorunlu karşılık oranı 400 baz puana çıkarıldı.
Repo işlemlerinde hesaplama yöntemi değiştirildi
Düzenleme yalnızca oran artışıyla sınırlı kalmadı. TCMB, yabancı para cinsinden repo işlemlerinde kullanılan hesaplama yöntemini de güncelledi. Bu değişiklik, repo piyasasında işlemlerin daha etkin ve öngörülebilir hale gelmesini amaçlıyor
TL mevduat oranı düşük bankalara aylık artış hedefi getirildi
TL’ye geçişi teşvik eden adımlar kapsamında, bankaların tüzel kişilere ait Türk lirası mevduat oranlarını artırmaları hedefleniyor. TL mevduat payı yüzde 60’ın altında kalan bankalar için bu oranı her ay en az 0,3 puan artırma yükümlülüğü getirildi.
TL karşılık faiz ödemesi yüzde 86’ya çıkarıldı
TCMB ayrıca TL mevduatlar için tesis edilen zorunlu karşılıklara yapılacak faiz ve telafi ödemelerinde değişikliğe gitti. Önceki uygulamada, TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin yüzde 84’ü üzerinden ödeme yapılırken, bu oran yüzde 86’ya yükseltildi. Bu adımın, TL mevduatların cazibesini artırması bekleniyor.
İhracat gelirlerinin yüzde 35’i TCMB’ye satılacak
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile koordineli şekilde alınan kararla, ihracat gelirlerinin Merkez Bankası’na satılma zorunluluğu yeniden düzenlendi. 31 Temmuz 2025’e kadar geçerli olacak uygulamayla, ihracat gelirlerinin en az yüzde 35’inin TCMB’ye satılması gerekecek.
İhracatçılara döviz dönüşüm desteği yüzde 3’e çıkarıldı
İhracatçılara yönelik teşvik mekanizmaları da güncellendi. Döviz gelirlerini TL’ye çeviren ihracatçı firmalar, 31 Temmuz 2025 tarihine kadar yüzde 3 oranında destek alacak. Bu teşvik, ihracatçıların Türk lirasına yönelmesini sağlamayı amaçlıyor.
Amaç: TL kullanımını artırmak ve finansal istikrarı güçlendirmek
TCMB, bu kapsamlı düzenlemelerle Türk lirasının finansal sistemdeki kullanımını artırmayı ve finansal istikrarı güçlendirmeyi hedefliyor. Yeni makroihtiyati önlemler, hem kur geçişkenliğini azaltmayı hem de liralaşma stratejisini desteklemeyi amaçlıyor.
