Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Banka Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca hükümete gönderdiği açık mektupta, enflasyonun hedeften sapmasının nedenlerini ve hedefe ulaşmak için alınan veya alınması gereken önlemleri açıkladı.
TCMB’nin yayımladığı mektupta vurgulandı: “2023 yılı enflasyonu, hedef etrafında belirlenen belirsizlik aralığının ötesinde gerçekleşti.” Bu belgede, enflasyonun hedeften sapmasının sebepleri ile hedefe ulaşmak için alınan ve alınması gereken önlemler detaylı olarak ele alındı.
2022 yılında yüzde 64,3 olan yıllık tüketici enflasyonu, 2023 yılının ilk yarısında baz etkilerine ek olarak döviz kurundaki istikrarlı seyrin, yabancı para cinsi ithalat fiyatlarının düşüşünün ve enerji sübvansiyonlarının etkisiyle geriledi. Ancak, parasal koşullardaki artışlar, ücret güncellemeleri ve hane halkına yapılan transferler gibi talep yönlü unsurların etkisiyle enflasyon artış gösterdi. 2023 yılının ikinci yarısında ise enflasyonun artmasına zemin oluşturan çeşitli faktörler gözlendi.
Parasal sıkılaştırma politikalarıyla 2023 yılının son çeyreğinde enflasyonun düşüş eğilimine geçtiği görüldü. Ancak, bu süreçte doğal gaz tüketiminin artması gibi faktörlerle enflasyonda sınırlı bir artış yaşandı. Enflasyonun ana eğilimi ise gerileme kaydetti. Enflasyonun düşürülmesi amacıyla alınan önlemler arasında politika faizinin artırılması, döviz kuru istikrarı, ve para politikasının etkinliği öne çıktı.
2024’e yönelik olarak ise TCMB, enflasyonun orta vadede yüzde 5 hedefine ulaşması için parasal ve finansal koşulların sağlanacağını öngörüyor. Ancak, hizmet enflasyonundaki katılık, enflasyon beklentileri, jeopolitik riskler ve gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar gibi unsurlar enflasyon üzerindeki riskleri devam ettiriyor.
TCMB, enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının eşgüdümünün önemini vurgularken, Orta Vadeli Program kapsamında ilan edilen fiyat istikrarı ve finansal istikrarı destekleyici tedbirlerin de dezenflasyon sürecine katkı sağlayacağını belirtiyor. Ayrıca, yapısal reformların devam etmesi ve arz kapasitesini artıracak teknolojik ve dijital dönüşümün desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.
