Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Merkezin Güncesi” isimli blog sayfasında “Dijital Türk Lirası: Fayda ve Fırsatlar” başlıklı bir analiz yayımladı.
TCMB Bilişim Uzman Yardımcısı Mustafa Mert Aşkaroğlu, Enes Karayel, TCMB Genel Müdür Yardımcısı Bilgehan Kürşad Öz ve TCMB Danışmanı Ahmet Semih Tunalı tarafından kaleme alınan yazıda, dijital para sisteminin ekonomik, hukuki ve güvenlik boyutları detaylı bir şekilde ele alındı.
Dijital Türk Lirası Çalışmalarının Aşamaları
TCMB, Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC) konusunda ilk adımını 2020 yılında kavram ispatı çalışmaları ile attı. Bu aşama başarıyla tamamlandıktan sonra 2022 yılında Dijital Türk Lirası Ar-Ge Projesi hayata geçirildi.
- 2022 yılında pilot testler gerçekleştirildi ve Dijital Türk Lirası Sistemi üzerinde ilk ödeme işlemleri yapıldı.
- 2023 yılında pilot testlere devam edilerek Faz-1 tamamlandı.
- Aralık 2023’te TCMB, Faz-1 Değerlendirme Raporu’nu kamuoyu ile paylaştı.
- Faz-2 çalışmaları kapsamında dijital parayı destekleyecek ekonomik, hukuki ve güvenlik konuları ele alınıyor.
Dijital Türk Lirasının Faydaları
TCMB’ye göre, dijital Türk lirasının sunacağı başlıca faydalar şunlar:
1. Finansal Sistemin Gelişimi ve Kapsayıcılığı
Dijital Türk lirası, mevcut banka parası dolaşımının yanı sıra merkez bankası parasının da 7/24 dijital ortamda kullanılabilmesini sağlayacak. Ayrıca, dijital ödeme hizmetlerine erişim şansını artıracak ve finansal aracı kurumlara olan bağımlılığı azaltacak.
2. Finansal Teknolojiler Sektöründe Yenilik
Dijital para, Türkiye’deki finansal inovasyon altyapısının gelişmesine katkı sağlayarak, yenilikçi uygulamaların geliştirilmesine zemin hazırlayacak.
3. Dijital Ticarete Entegrasyon
Dijital Türk lirası, dijital ticaret akışında sorunsuz bir şekilde kullanılabilir hale getirilerek para transferlerini daha etkin bir hale getirecek.
TCMB’nin Dijital Para Tasarım Tercihleri
1. FAST Sistemi ile Paralel Bir Yapı
TCMB, dijital Türk lirasını mevcut FAST sistemine paralel olarak ayrı bir çözüm şeklinde tasarlamaktadır. Bu durum, parasal egemenliğin sürdürülmesini destekleyecek ve olağanüstü durumlar için yedeklilik sağlayacaktır.
2. Banka Hesabı Gerektirmeyen Model
Dijital Türk lirası, banka hesabı olmayan bireylerin de kullanabileceği bir yapıda tasarlanmaktadır. Bu sayede finansal kapsayıcılığın artması hedeflenmektedir.
3. Programlanabilir Ödemeler
Akıllı ödemeler özelliği ile dijital para, kamu kurumları ve finansal aktörlerin yeni ödeme modelleri geliştirmesine imkan tanıyacaktır.
4. Çevrimdışı Kullanım
Dijital para, internet bağlantısı olmadan da kullanılabilen bir yasal ödeme aracı olacak ve mevcut sistemlere entegrasyon sağlayacaktır.
Dijital Türk Lirasının Geleceği
Dijital Türk lirası, gelişen teknolojiye uyum sağlayacak şekilde dinamik bir yaklaşımla şekillendirilecektir. Hesaplama teknolojileri, dağıtık defter sistemleri ve siber güvenlik alanındaki gelişmelere paralel olarak Ar-Ge çalışmalarının tedavül sonrasında da devam etmesi planlanmaktadır. Kuantum bilişim gibi ileri teknoloji alanlarının, dijital para altyapısının güvenliğini ve etkinliğini etkileyebileceği belirtilmektedir.
TCMB’nin dijital para konusundaki çalışmalarının ilerleyen aşamalarda daha da detaylanması ve yeni gelişmelerle şekillenmesi beklenmektedir.
#ilangovtr
Basın No: TCMB'den Dijital Türk Lirası analizi