Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı Mayıs ayı itibarıyla istihdam piyasasında yaşanan sektörel kaymaları analiz eden yeni bir çalışmayı kamuoyuyla paylaştı. Analize göre, sanayi sektöründeki istihdam yüzde 3,1 oranında azalırken, hizmetler sektöründe yüzde 2,9 oranında artış kaydedildi. TCMB, bu gelişmelerin küresel uzun vadeli eğilimlerle uyumlu olduğunu vurguladı.
Sanayi Sektöründe Düşüş, Hizmetlerde Yükseliş
TCMB’nin “İstihdamda Sektörel Kaymalar ve Çalışan Geçişleri” başlıklı blog analizinde, sektörel istihdam dağılımındaki değişimlere dikkat çekildi. Analizde, son bir yıllık dönemde sanayi sektöründe yaklaşık 157 bin kişilik istihdam kaybı yaşanırken, hizmetler sektöründe 258 bin kişilik artış görüldü. İnşaat sektöründe ise 83 bin kişilik bir istihdam artışı kaydedildi.
Analizi kaleme alan TCMB Uzmanı Zeynep Yılmaz, sanayi sektörünün toplam istihdamdaki payının azaldığını, buna karşılık hizmetler sektörünün payının arttığını belirtti. Bu yapısal dönüşümün, gelişmiş ekonomilerde gözlenen eğilimlerle paralellik taşıdığı ifade edildi.
Küresel Eğilimlerle Uyumlu Bir Dönüşüm
TCMB analizinde, ekonomik gelişmişlik düzeyi arttıkça hizmet sektörünün istihdam içindeki payının yükseldiğine dikkat çekildi. Sanayi sektörünün üretim hacmini korusa dahi istihdam payının azalmasının; teknolojik gelişmeler, üretkenlik artışı, tüketici tercihlerindeki değişim ve imalat süreçlerinin uluslararası alana kayması gibi faktörlerden kaynaklandığı vurgulandı.
Analizde şu ifadelere yer verildi:
“Yüksek gelirli ülkelerde hizmet sektörünün istihdamdaki payı, Türkiye’nin oldukça üzerindedir. Sanayi sektörünün Türkiye’deki payı ise OECD ortalamasından yaklaşık 5 puan daha yüksektir. Ekonomik gelişmenin sürmesiyle birlikte Türkiye’de hizmetler sektörünün istihdamdaki payının artması ve gelişmiş ülke yapısına yakınsama beklenebilir.”
İş Gücü Piyasasında Canlılık Sürüyor
Analizde ayrıca, Türkiye iş gücü piyasasında son dönemde gözlemlenen hareketlilik ele alındı. SGK 4A kapsamındaki veriler doğrultusunda yapılan değerlendirmeye göre, işten ayrılan bireylerin büyük bir kısmı yeniden istihdam edildi.
Verilere göre, bir yıl içinde işinden ayrılan yaklaşık 835 bin kişiden 563 bini (yüzde 67) yeniden iş buldu. Sadece temmuz ayında işten ayrılanların 191 bini (yüzde 23) yeni bir işte çalışmaya başladı. İmalat sanayi özelinde ise 172 bin işten ayrılmadan 117 bini (yüzde 68) yeniden istihdama dahil oldu. Bu oran, genel geçiş eğilimine paralel bir görünüm sergiliyor.
İmalat sektöründe gözlenen bu geçiş oranları, sanayi alanında yaşanan istihdam kayıplarının kısa vadede işsizliği artırma olasılığının sınırlı olduğuna işaret ediyor.
