Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı Banka Kredileri Eğilim Anketi’ne göre, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde hem yurt içi hem de yurt dışı fonlama koşullarında belirgin bir gevşeme gözlendi. Bankalar, bu gevşemenin yılın dördüncü çeyreğinde de sürmesini bekliyor.
Kredi Standartlarında Değişim ve Gevşeme
Anket sonuçlarına göre, 2025’in üçüncü çeyreğinde bankaların işletmelere kullandırdığı kredi standartlarında genel olarak önemli bir değişiklik yaşanmadı. Uzun vadeli kredilerde uygulanan standartlar sabit kalırken, kısa vadeli kredilerde ve Türk lirası cinsinden kredilerde gevşeme görüldü. Yabancı para cinsinden kredilerde ise standartlar sıkılaşırken, ölçek bakımından küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) ile büyük işletmelere yönelik kredi standartlarında da gevşeme kaydedildi.
Dördüncü çeyrek için bankalar, genel olarak işletmelere verilen kredi standartlarında bir gevşeme beklerken, bu eğilimin özellikle yabancı para cinsinden krediler ve büyük işletmelere kullandırılan krediler dışında yaygın olacağı öngörülüyor.
Bireysel Kredilerde Sabit Seyir
Üçüncü çeyrekte konut ve taşıt dahil olmak üzere tüm bireysel kredi türlerinde uygulanan standartlarda belirgin bir değişiklik olmadı. Bankalar, dördüncü çeyrekte de bireysel kredilerde benzer bir seyir bekliyor ve standartların önemli ölçüde değişmeyeceği tahmin ediliyor.
Kredi Taleplerinde Artış Beklentisi
Kredi talebi açısından bakıldığında, üçüncü çeyrekte işletmelere yönelik kredi taleplerinde genel olarak azalma kaydedildi. Hem kısa hem uzun vadeli kredi talepleri gerilerken, Türk lirası kredilere olan talep sabit kaldı, yabancı para kredilere olan talep ise arttı. Ölçek bakımından KOBİ’lere olan kredi talebi yükselirken, büyük işletmelere yönelik kredi taleplerinde azalma oldu. Dördüncü çeyrekte ise işletmelere verilen tüm kredilerde talep artışı bekleniyor.
Bireysel kredilerde ise üçüncü çeyrekte konut ve diğer bireysel kredilere yönelik talepte artış, taşıt kredilerinde ise azalış görüldü. Bankalar, dördüncü çeyrekte tüm bireysel kredi türlerinde talebin belirgin şekilde artmasını bekliyor.
Fonlama Koşullarında Gevşeme Devam Edecek
2025’in üçüncü çeyreğinde yurt içi ve dışı fonlama koşullarında önemli bir gevşeme yaşandı. Bu gelişmede özellikle yurt dışı fonlama maliyeti ile ilgili koşul ve kuralların etkili olduğu ifade edildi. Anket sonuçları, yılın dördüncü çeyreğinde de hem yurt içi hem de yurt dışı fonlama koşullarındaki gevşemenin sürmesinin beklendiğini ortaya koydu.
Kredi Koşul ve Kurallarında Gelişmeler
İşletmelere verilen kredilerde uygulanan koşul ve kurallara bakıldığında, ortalama kredilerde kar marjında azalma, daha riskli kredilerde ise kar marjında artış kaydedildi. Kredi miktarı ve limitine ilişkin koşullar gevşerken, kredi sözleşmesi özel koşulları ile vade koşulları sıkılaştı.
Bireysel kredilerde ise konut kredilerinde kar marjları büyük ölçüde sabit kaldı. Taşıt ve diğer bireysel kredilerde ise ortalama ve daha riskli kredilerdeki kar marjlarında bir miktar azalma gözlendi.
