Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda yaptığı bütçe görüşmeleri konuşmasında, artan güven ortamıyla birlikte Türk lirası varlıklara ilginin yükseldiğini belirtti. Şimşek, finansman ihtiyacının carry trade yoluyla karşılanmasının tercih edilmediğini vurgulayarak, bu işlemlere karşı ilave tedbirlerin devreye alındığını ifade etti.
Uygulanan ekonomi programının etkisiyle risk priminin gerilediğini dile getiren Şimşek, bunun doğal sonucu olarak sermaye akımlarının güçlendiğini söyledi. Türkiye’de 1989’dan bu yana sermaye hareketlerine yönelik önemli bir kısıtlama bulunmadığını hatırlatan Bakan, finansal sistemin sağlıklı yapısını korumak amacıyla makroihtiyati politikaların uygulandığını kaydetti.
Carry Trade İşlemlerine Karşı Alınan Önlemler
Şimşek, finansman ihtiyacının kısa vadeli ve spekülatif nitelik taşıyan carry trade işlemleriyle karşılanmasının sağlıklı bir yöntem olmadığını belirterek, bu yönde bir tercihlerinin bulunmadığını ifade etti. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından son altı ayda zorunlu karşılık oranlarının iki kez artırıldığını ve vadeye göre farklılaştırıldığını açıkladı.
Yurt dışı banka mevduatlarına uygulanan zorunlu karşılık oranının yüzde 8’den yüzde 12’ye çıkarıldığını aktaran Şimşek, yurt dışı repo işlemleri ile sağlanan fonlar ve yurt dışı kredilerde ise bu oranların vadeye bağlı olarak yüzde 12 ila 18 aralığına yükseltildiğini söyledi. Ayrıca, hem yurt içi hem de yurt dışı yatırımcıların mevduat ve fon gelirleri üzerinden enflasyon düzeltmesi yapılmadığını, bu gelirlerden yüzde 17,5 oranında stopaj alındığını belirtti.
TÜİK’e Yönelik Eleştirilere Yanıt
Bütçe görüşmeleri sırasında milletvekillerinin sorularını da yanıtlayan Şimşek, Türkiye İstatistik Kurumu ile ilgili eleştirilerin gündeme geldiğini hatırlattı. Kurumun çalışmalarına herhangi bir müdahalelerinin olmadığını vurgulayan Şimşek, kendisinin ya da ekibinin TÜİK’e talimat vermesinin söz konusu olmadığını söyledi.
Verilerin sağlıklı ve güvenilir olmasının önemine işaret eden Şimşek, istatistiklerin uluslararası standartlara uygun şekilde üretildiğini belirtti. TÜİK verilerinin Eurostat başta olmak üzere IMF, OECD ve ILO gibi kuruluşların belirlediği yöntem ve tanımlara göre hazırlandığını, bu kurumların denetimine açık olduğunu ifade etti.
Vergi Borçları ve Muafiyetlere İlişkin Açıklamalar
Vergi borçlarının silinmesine yönelik iddialara da değinen Şimşek, bu konuda yetkinin yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne ait olduğunu vurguladı. Meclis dışında herhangi bir makamın vergi borçlarını silme ya da affetme yetkisinin bulunmadığını belirten Bakan, Maliye Bakanlığı’nın da böyle bir yetkiye sahip olmadığını söyledi.
Vergi muafiyetleri ve istisnalarla ilgili düzenlemelerin anayasa gereği yalnızca kanunla yapılabileceğini ifade eden Şimşek, kanunla düzenlenmeyen herhangi bir vergi istisnasının söz konusu olmadığını kaydetti. Ayrıca, asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının 2026 yılı itibarıyla bütçeye maliyetinin yaklaşık 1,1 trilyon lira olduğunu belirterek, asgari ücrete yeniden vergi getirilmesinin gündemde olmadığını dile getirdi.
Şimşek, değerlendirmesini vergi borçlarının silinmesinin mümkün olmadığı yönündeki vurgusunu yineleyerek tamamladı.
