18 Ağustos 2023’ten itibaren kesintisiz bir şekilde düşüş gösteren Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarındaki çözülme son iki haftada hız kazandı. Son dönemde yaşanan büyük düşüş, TL’ye geçiş sürecinin hızlandığını gösteriyor. Detaylar ise aşağıda açıklanmıştır.
Son İki Haftada KKM’de 110 Milyar Liralık Düşüş
Enflasyonla mücadele ve para politikasındaki normalleşme çerçevesinde, Kur Korumalı Mevduat hesaplarında dikkat çekici bir düşüş gözlemleniyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre, 5-19 Temmuz tarihleri arasında KKM hesaplarında yaklaşık 110 milyar liralık bir azalma yaşandı. Bu dönemde 109.8 milyar lira olarak hesaplanan düşüş, TL’ye geçişin hızla devam ettiğini gösteriyor.
48 Haftadır Kesintisiz Düşüş
KKM hesaplarının büyüklüğü, 18 Ağustos 2023’te 3.4 trilyon lira ile zirveye ulaşmıştı. Bu tarihten itibaren, 48 hafta boyunca kesintisiz bir düşüş yaşandı. 19 Temmuz 2024 itibarıyla KKM hesaplarının büyüklüğü 1 trilyon 881 milyar liraya geriledi. Bu süreçte KKM’deki toplam düşüş ise 1 trilyon 527 milyar lirayı buldu. Özellikle son iki hafta içinde yaklaşık 61 milyar liralık bir azalma yaşandı, bu da son 6 ayın en büyük düşüşü olarak kaydedildi.
Şirketler İçin Vergi Avantajlarının Kaldırılması Etkili Oldu
KKM hesaplarındaki düşüşün hızlanmasında, özellikle şirketlere yönelik vergi avantajlarının sona ermesi büyük rol oynadı. Ekonomi yönetiminin attığı adımlar, KKM’nin cazibesini azalttı ve TL’ye geçişi hızlandırdı. Döviz dönüşümlü KKM hesaplarına uygulanan faiz alt sınırının azaltılması, şirketlerin KKM hesaplarındaki vergi istisnalarının sona ermesi ve bireysel KKM hesaplarının da stopaja tabi olması, bu düşüşün hızlanmasına katkıda bulundu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Yeni Kararları
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), KKM hesaplarının azaltılması ve TL’ye geçişin desteklenmesi için önemli kararlar aldı. KKM hesaplarına uygulanan faiz oranı alt sınırı, politika faiz oranının yüzde 80’inden yüzde 70’ine indirildi. Ayrıca, yeni açılacak ve yenilenecek hesaplar için ek getiri ödemesi yapılmayacak. Bu düzenlemeler, KKM hesaplarının cazibesini azaltarak TL mevduatın artışını teşvik ediyor.
TL Mevduatın Artışı ve Döviz Hesaplarındaki Çözülme
TL mevduatının büyüklüğü 19 Temmuz 2024 itibarıyla 10.5 trilyon liraya ulaştı. KKM hariç TL mevduat ise 8.6 trilyon lirayı aştı. 29 Mart 2024’ten bu yana döviz hesaplarındaki çözülme miktarı 19.5 milyar dolara ulaştı. Dövizin mevduattaki payı yüzde 43.77’den yüzde 37.30’a inerken, KKM hariç TL’nin payı yüzde 51.46’ya yükseldi. KKM’nin TL mevduattaki payı ise yüzde 45.15’ten yüzde 17.92’ye, toplam mevduattaki payı ise yüzde 26.24’ten yüzde 11.23’e düştü. 18 Ağustos 2023’te 126.4 milyar dolar olan KKM’nin büyüklüğü, 19 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla 57.5 milyar dolara indi.
