Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), iç talebi sınırlamaya yönelik yeni bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Alınan kararla birlikte, toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan tüketicilerin kullanılmayan limit kısımlarına kademeli kısıtlama uygulanacak. Düzenleme, hem mevcut kart limitlerini hem de yeni kart başvurularını kapsıyor.
Limitlere Kademeli Kısıtlama Geliyor
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yapılan düzenlemeye göre, toplam kredi kartı limiti 400 bin TL ve üzerinde olan kullanıcıların kullanılmayan limitleri yüzde 50 oranında düşürülecek. Bu tutarın 700 bin TL’nin üzerine çıkması halinde ise kısıtlama oranı yüzde 80’e kadar yükselecek. Böylece yüksek limitli kartlarda fiilen kullanılabilecek kredi hacmi önemli ölçüde daraltılmış olacak.
Gelir Beyanına Dayalı Yeni Dönem
Düzenleme yalnızca mevcut kartları değil, yeni başvuruları da doğrudan etkiliyor. Buna göre bankalar, yeni kredi kartı başvurularında tüketicilerden aylık veya yıllık ortalama gelirlerine ilişkin belge talep etmekle yükümlü olacak. Ancak bankaların limitleri hangi tarihte, hangi kriterlere göre düşüreceği konusunda net bir çerçevenin bulunmaması, uygulamaya ilişkin belirsizlikleri artırıyor. Bu durum, tüketiciler nezdinde tedirginlik yaratıyor.
“Limitler Sorunun Kaynağı Değil”
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, kredi kartı limitlerinin ekonomik sorunların nedeni değil, mevcut ekonomik sıkışıklığın sonucu olduğunu belirtti. Ölmez, aynı toplam limite sahip tüketicilerin, harcama zamanlamalarına bağlı olarak farklı oranlarda limit kaybına uğrayabildiğini ve hangi tarihin esas alınacağının netleşmemesinin uygulamada sorun yaratabileceğini dile getirdi.
TÜKONFED Başkanı Aydın Ağaoğlu ise kredi kartı harcamalarında sorumluluğun bankalara ait olduğunu vurguladı. Ağaoğlu, yüksek kredi kartı limitlerinin bankacılık sektöründe kredi tanımlama kapasitesini daralttığını ifade ederken, yapılandırma seçeneklerinin de mevcut faiz oranları nedeniyle tüketiciyi yeterince korumadığını belirtti.
Ekonomistler Düzenlemenin Etkisini Sorguluyor
Ekonomist Arda Tunca, düzenlemenin hedef kitlesinin oldukça dar olduğuna dikkat çekerek, bu kadar sınırlı bir kesimi kapsayan bir adımın sistemik bir sorunu çözüyor gibi sunulmasının iktisadi gerekçesini sorguladı. Tunca, orta ve üst gelir grubunda geri ödeme sorununun sınırlı olduğunu, buna karşılık alt gelir grubundaki ödeme güçlüklerinin bu düzenleme kapsamında ele alınmadığını belirtti. Uygulamanın sosyal koruma söylemi ile fiili etkisi arasında belirgin bir uyumsuzluk bulunduğunu ifade etti.
Turizm ve Eğitim Sektörlerinden Tepki
Kredi kartı limitlerine getirilen kısıtlama, taksitli alışverişin yoğun kullanıldığı sektörlerde endişe yarattı. TÜRSAB Yönetim Kurulu Üyesi Hamit Kuk, ileri tarihli tatil satışlarında müşterilerin ödeme tercihlerinin değişebileceğini, bunun da iç pazardaki talebi olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Seyahat Acenteleri Yöneticileri Derneği Başkanı Mehmet Gem, kararın sektörle yeterli istişare yapılmadan alındığını belirterek, özellikle kültür ve iç turizm segmentlerinde ciddi daralma riski bulunduğunu ifade etti.
Perakende ve eğitim alanında da benzer kaygılar dile getirildi. Birleşik Markalar Derneği Başkanı Sinan Öncel, limit kısıtlamalarının esnaf ve toptan ticaretin işleyişini zorlaştırabileceğini vurgularken, Türkiye Özel Okullar Derneği Başkanı Zafer Öztürk, yüksek ücretli özel okullarda kayıt süreçlerinde ödeme kaynaklı sorunlar yaşanabileceğine dikkat çekti.
BDDK’nın kredi kartı limitlerine yönelik bu adımı, finansal istikrar ve iç talep dengesi açısından tartışılmaya devam ederken, düzenlemenin piyasa ve sektörler üzerindeki etkileri önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.
