Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla önemli bir yapısal değişikliğe gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlığa bağlı Risk Analizi Genel Müdürlüğü, Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesine alındı.
Teşkilat Yapısında Değişiklik
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren Risk Analizi Genel Müdürlüğü, Gelir İdaresi Başkanlığı çatısı altına geçti. Genel Müdürlüğün görev ve yetkilerinin Başkanlığa devredilmesiyle birlikte, GİB bünyesinde bir başkan yardımcısı da münhasıran bu alanda görevlendirilecek.
Risk Analizi Genel Müdürlüğünün Arka Planı
Risk analizi faaliyetleri, GİB’in 2005 yılında kurulmasıyla birlikte Başkanlık bünyesinde başlamış, daha sonra Vergi Denetim Kurulu’nun kurulmasıyla bu birime devredilmişti. İlerleyen süreçte yeniden GİB görev alanına dahil edilen çalışmalar, 2020 yılında Risk Analizi Genel Müdürlüğünün kurulmasıyla kurumsal bir yapıya kavuştu.
Genel Müdürlük, vergi kayıp ve kaçağı ile kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin tespiti ve önlenmesine yönelik risk analizi ve değerlendirme çalışmalarını yürütürken, ileri teknoloji analiz araçları ve yapay zeka destekli altyapıların geliştirilmesine odaklandı. Bu kapsamda, tek bir platform üzerinden analiz imkânı sunan Risk Analizi Değerlendirme ve Araştırma (RADAR) Sistemi devreye alındı.
GİB’in Veri ve Analiz Kapasitesi
Gelir İdaresi Başkanlığı, ülke geneline yayılmış teşkilat yapısı, güçlü bilişim altyapısı ve geniş veri tabanıyla kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir kapasiteye sahip bulunuyor. Başkanlık, mükellef beyan ve bildirimlerinin yanı sıra tapu, noter, sicil, banka kayıtları, e-ticaret platformları ve ilan siteleri gibi çok sayıda kaynaktan vergisel işlemlere ilişkin sürekli ve anlık veri toplayarak kapsamlı bir veri ambarı oluşturuyor.
Bakan Şimşek: “Daha Hızlı ve Etkin Aksiyon Alınacak”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, düzenlemeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, Bakanlığın kurumsal kapasitesini daha da güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti. Risk analizi alanında faaliyet gösteren iki yapının tek çatı altında toplanmasıyla uzmanlaşmanın artırılacağını vurgulayan Şimşek, veri işleme kabiliyetinin en üst seviyeye çıkarılacağını ifade etti.
Yeni yapı kapsamında büyük veri ve iş zekâsı uygulamalarıyla desteklenen, veri madenciliğine dayalı etkin bir risk ve uyum analiz sistemi kurulacağını kaydeden Şimşek, aynı alanda görev yapan birimlerin birleştirilmesiyle kamu kaynaklarında tasarruf sağlanacağını da dile getirdi. Ayrıca risk analizi sonucunda yapılan tespitlere ilişkin incelemelerin Gelir İdaresi bünyesinde daha hızlı sonuçlandırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü aktardı.
