Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni kanun teklifi, kamu tasarruf tedbirlerine yönelik önemli düzenlemeler ve değişiklikler içeriyor. Bu kapsamda yapılan değişikliklerle, birçok kamusal ve özel sektördeki uygulama ve işlemler yeniden şekillendirildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilen kamuda tasarruf tedbirlerini içeren yasa teklifi, kamu harcamalarını azaltmayı ve bütçe disiplinini sağlamayı hedefliyor. Yasa teklifi, 1 Eylül 2024’te yürürlüğe girmesi beklenirken, bu tarih 1 Ocak 2025 olarak değiştirildi. Yasa ile kamu kurumlarında bir dizi köklü değişiklik yapılacak.
Birden Fazla Maaş Dönemi Sona Erecek
Yasa, kamuda birden fazla maaş alma uygulamasını sonlandıracak. Bu düzenlemeyle birlikte, her statüdeki kamu görevlileri yalnızca tek bir görev için maaş alabilecek. Ayrıca, alınacak maaş miktarı, en yüksek devlet memuru maaşını yani 98 bin lirayı geçemeyecek. Huzur hakkı ve ikramiye gibi ödemelere de üst sınır getirilecek. Birden fazla maaş alınmasını engelleyen maddenin yürürlük tarihi, 1 Eylül 2024 yerine 1 Ocak 2025 olarak belirlendi.
Tedbirlere Uymayanlara Yaptırım Uygulanacak
Yasa, kamuda tasarruf tedbirlerine uymayan kamu görevlilerine yönelik yaptırımlar öngörüyor. Tasarruf tedbirlerine uymayan bürokratlar, maaş kesintisi veya işten çıkarma gibi idari cezalarla karşılaşabilecekler. Bu denetimlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılması planlanıyor. Bu düzenleme, tasarruf tedbirlerinin etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamayı hedefliyor.
İhtiyaç Fazlası Araçların Satışı ve Teşvikler
Yeni yasa ile kamu kurumlarında ihtiyaç fazlası olan araçların satışı yapılacak. Ayrıca, çevre dostu hibrit araçların teşvik edilmesi amacıyla, şarj edilebilen ve 70 kilometrenin üzerinde menzil kapasitesine sahip hibrit araçlara Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) teşviği sağlanacak. Bu adım, hem bütçe tasarrufunu hem de çevresel etkileri azaltmayı hedefliyor.
Aydınlatma Giderlerinde Kesinti Artışı
Yasa ayrıca, sokak ve caddelerin aydınlatma giderleriyle ilgili önemli bir değişiklik getiriyor. Belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılan kesinti oranı yüzde 20’den yüzde 30’a çıkarılacak. Bu düzenleme, yerel yönetimlerin aydınlatma giderlerini daha iyi yönetmelerine yardımcı olmayı ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını teşvik etmeyi amaçlıyor.
Türk Standartları Enstitüsü (TSE) Düzenlemesi
Yeni kanunla, Anayasa Mahkemesi’nin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Türk Standartları Enstitüsü (TSE) gelirleri arasında yer alan “genel bütçeden yapılacak Hazine yardımları”na ilişkin kararına uygun düzenlemelere gidilecek. Bu hüküm, TSE ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’a eklenecek. Böylece, TSE’nin genel bütçeden alacağı yardımların yönetimi ve kullanımına ilişkin kurallar netleşmiş olacak.
Karayolları Trafik Kanunu ve Özelleştirme İdaresi Yetkileri
Karayolları Trafik Kanunu’nda tanımlanan taşıt ve iş makineleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na devredilen benzer araçların satış yetkisi Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na verildi. Bu düzenleme ile, bu tür araçların idareler adına bütüncül ve hızlı bir şekilde satışı yapılacak. Özelleştirme İdaresi, ihalelerin yürütülmesinde ve danışmanlık hizmetlerinde Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümlerine göre hareket edecek. Satış bedellerinden masraflar düşüldükten sonra kalan tutar, ilgili idarelerin hesaplarına aktarılacak ve genel bütçeye veya ilgili kamu kurumlarının bütçelerine gelir kaydedilecek.
Yatırım Teşvikleri ve Damga Vergisi İstisnası
Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile yatırımcılar arasında imzalanan yatırım teşviklerine dair sözleşmeler, damga vergisinden istisna tutulacak. Bu hüküm, 1 Temmuz 2024 itibarıyla geçerli olacak ve yatırım teşvik belgelerine dayanan düzenlemelerle uyumlu olarak uygulanacak.
BOTAŞ ve TPAO’ya İlişkin Düzenlemeler
BOTAŞ’ın nakit yönetiminin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için, doğal gaz ithalatından kaynaklanan ödenmemiş vergi, fon ve paylar ile idari para cezaları Hazineden görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık mahsup edilecek. Bu düzenleme, borçlara ilişkin feri alacakların hesaplanmamasını sağlayacak. Ayrıca, BOTAŞ’ın doğal gaz alımları Kamu İhale Kanunu’ndan istisna tutulacak ve ilgili alım süreçleri Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre yürütülecek.
TPAO ve bağlı ortaklıklarının da Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen istisnalardan yararlanabilmesi sağlanacak. Bu düzenleme, TPAO ve BOTAŞ’ın yurt içi ve yurt dışındaki petrol ve doğal gaz faaliyetlerinde uygulanan parasal limitlerin dışına çıkabilmesine olanak tanıyacak. Ayrıca, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ithalat yoluyla yapacağı tarımsal ürün alımları da istisna kapsamında değerlendirilecek.
Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ve Kamu Bankaları Düzenlemeleri
Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin Japonya hükümeti veya Japonya’dan sağlayacağı dış finansman için Hazine geri ödeme garantisi verilecek. Bu garantiler, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilecek.
Ayrıca, Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi, kamu bankalarının sermayelerinin güçlendirilmesi amacıyla 2024 mali yılı içinde özel tertip devlet iç borçlanma senedi ihraç etme yetkisine sahip olacak. Bu düzenleme, kamu bankalarının finansal istikrarını destekleyecek.
