9 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar, yaş farklarının büyük ölçüde artması nedeniyle mağduriyet yaşadıklarını belirtiyor. Meclis’e sunulan yeni teklifler ile kademeli emeklilik konusunda beklentiler arttı. Peki, bu düzenlemeye yönelik talepler neler? Detaylar haberimizde…
EYT Yasası ile Emeklilikteki Eşitsizlikler Derinleşti
2023’te yürürlüğe giren EYT yasası, emeklilik şartlarındaki eşitsizlikleri daha da belirgin hale getirdi. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, yaş şartı olmaksızın 5000 ila 5975 prim günü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigorta süresi tamamlandığında emekli olabiliyor.
1999 Sonrası Sigortalılar İçin Farklı Kurallar
Ancak, 1999 sonrası sigortalı olanlar için şartlar daha zor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için 7000 prim günü şartı aranıyor ve emeklilik yaşı, kadınlar için 58, erkekler için ise 60 olarak belirleniyor. 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlar için bu şartlar daha da ağırlaşıyor: İşçi statüsünde çalışanlar için 7200 prim günü, esnaf ve memurlar için ise 9000 prim günü şartı bulunuyor.
Kademeli Emeklilik Talebi Artıyor
Özellikle, bir gün farkla emeklilik süresi 20 yıl uzayan sigortalılar, kademeli emeklilik talebini dile getiriyor. EYT düzenlemesi öncesinde sadece 2 yıl olan bekleme süresi, aniden 18 yıl artınca, bu durum çalışanlar arasında büyük bir tepkiye yol açtı.
Kademeli Emeklilikte Beklenen Düzenleme
Kademeli emeklilik talep edenler, 31 Aralık 2000’e kadar işe girenler için kadınlarda 43, erkeklerde ise 45 yaş sınırının getirilmesini istiyor. Bu yaş sınırının her yıl bir yaş artırılarak, 2008’de işe girenler için kadınlarda 51, erkeklerde ise 53 yaş olarak belirlenmesi talep ediliyor. Ayrıca, prim gün sayısının 7000 yerine 6400‘den başlanarak, her yıl 75 gün artırılması öneriliyor.
Emeklilik Yaşı Kademeli Olarak Artacak
30 Nisan 2008 sonrası sigortalı olanlar için kademeli emeklilik uygulaması devam ediyor. Bu kapsamda, 7200 veya 9000 prim gününü tamamlayan kadınlar 58 yaşında, erkekler ise 60 yaşında emekli sayılabilecek. Ancak bu tarihten sonra prim gününü dolduranlar için emeklilik yaşı, her iki yılda bir artarak yükselecek.
Günümüzde, birçok çalışan, aralıksız çalışsalar bile 65 yaşına kadar emekli olamayacak. 1 Ocak 2019 sonrası çalışmaya başlayan erkekler ve 1 Ocak 2023 sonrası sigortalı olan kadınlar, memur ya da esnaf statüsünde olsalar dahi, 65 yaşında emekli olabilecekler. Ayrıca, işçi statüsünde sigortalı olanlar için de 1 Ocak 2024 sonrası sigortalı olan erkekler, 65 yaş şartına tabi tutulacak.
Meclis’te Yeni Yasa Teklifleri Masada
Emeklilik sistemindeki eşitsizlikleri gidermeye yönelik bir dizi yasa teklifi, Meclis’e sunulmuş durumda. Son olarak, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akçay, esnaf ve memurlar için 9000 prim günü şartının, işçilerde olduğu gibi 7200 prim gününe düşürülmesini içeren bir yasa teklifi sundu. Bu teklif, emeklilik yaşının prim günü ve işe başlama tarihine göre kademelendirilmesini öngörüyor.
Yeni Teklifte Beklenen Yaş Sınırları
Bu öneriye göre, 8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2000 arasında sigortalı olanlar için emeklilik yaşı, kadınlarda 49, erkeklerde ise 51 olarak belirlenmesi planlanıyor. Bu yaş sınırı her yıl bir yaş artırılarak, kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş sınırına gerilemesi hedefleniyor.
