Türkiye’de emeklilik sistemine yönelik beklentiler artarken, kademeli emeklilik düzenlemesi de kamuoyunun gündemindeki yerini koruyor. EYT sonrası oluşan adaletsizlik iddiaları, yeni bir düzenleme ihtiyacını gündeme getirdi.
EYT Düzenlemesi Kimleri Kapsamıştı?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) 28 Şubat 2023 tarihinde kabul edilen Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi, milyonlarca vatandaşın emeklilik hakkı kazanmasına imkân sağladı. Ancak düzenleme, yalnızca 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanları kapsadı. Bu tarihten kısa süre sonra sigorta girişi olanlar ise emeklilik için 10 ila 15 yıl arasında daha fazla beklemek zorunda kaldı.
Bu durum, aynı şartlarda çalışmasına rağmen emeklilik hakkı kazanamayanlar arasında adaletsizlik eleştirilerine neden oldu ve “kademeli emeklilik” tartışmalarını beraberinde getirdi.
Kademeli Emeklilik Neden Gündemde?
Mevcut emeklilik sisteminin sürdürülemez olduğunu belirten uzmanlar, emeklilikte kademe düzenlemesinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Aynı iş kolunda benzer şartlarda çalışanlar arasında prim günü ve yaş açısından büyük farklar oluşması, kademeli emeklilik beklentisini güçlendiriyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanları, EYT düzenlemesi öncesinde de benzer bir süreç yaşandığını hatırlatarak, kademeli emeklilik konusunda da karamsarlığa gerek olmadığını ifade ediyor. EYT düzenlemesi çıkarılmadan önce de devlet yetkililerinin “asla çıkmaz” şeklindeki açıklamalarına rağmen sürecin başarıyla tamamlandığına dikkat çekiliyor.
Kademeli Emeklilik İçin Tarih: 2027 Seçim Süreci
Kademeli emeklilik düzenlemesinin 2027 yılında yapılacak genel seçim sürecinde siyasi gündeme taşınması bekleniyor. Şu anda hükümetin resmi gündeminde yer almasa da, seçim atmosferine girildiğinde bu düzenlemenin önemli bir konu haline gelmesi öngörülüyor.
Uzmanlara göre, 4 milyon 300 bin ile 4 milyon 400 bin arasında vatandaş kademeli emeklilik düzenlemesini bekliyor. Aile bireyleriyle birlikte düşünüldüğünde, bu kitlenin seçim sonuçlarını etkileyebilecek büyüklükte olduğuna işaret ediliyor.
Kademeli Emeklilik Düzenlemesi EYT’den Nasıl Farklı Olacak?
Kademeli emeklilik düzenlemesi, EYT uygulamasından farklı olarak herkesin aynı anda emekli olmasını sağlamayacak. Yapılacak düzenleme ile sigorta giriş tarihine göre adaletli bir geçiş süreci oluşturulacak. Böylece, ani bir emeklilik dalgası yaşanmayacak ve düzenleme bütçe üzerinde EYT’de olduğu kadar büyük bir yük oluşturmayacak.
Bu modelde, emeklilik yaşı ve prim günleri sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak yeniden belirlenecek. Uzmanlar, bu yaklaşımın hükümet açısından daha kolay uygulanabilir olduğunu belirtiyor.
