İstanbul Ticaret Odası (İTO), yılın başında güncellediği İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi’nde tespit edilen teknik bir hatanın ardından, enflasyon verilerinde geriye dönük revizyona gitti. Endeks hesaplamalarında yapılan düzeltme sonucunda, Nisan ve Mayıs aylarına ait aylık enflasyon oranlarında dikkat çeken değişiklikler meydana geldi. Ancak uzun vadeli ortalamalar büyük ölçüde sabit kaldı.
Aylık Verilerde Belirgin Revizyonlar Yapıldı
İTO tarafından yapılan açıklamaya göre, enflasyon hesaplamalarında her yılın Aralık ayı baz alınarak yapılması gereken “100’leştirme” işleminin eksik uygulanması, manşet ve alt kalem verileri arasında tutarsızlıklara neden oldu. Bu durumun giderilmesiyle birlikte aylık değişim oranları yeniden hesaplandı.
Nisan ayı enflasyonu, önceki açıklamada yüzde 3,21 olarak belirtilmişken, revizyon sonrası yüzde 4,4’e yükseltildi. Buna karşılık, Mayıs ayı verisi yüzde 2,8’den yüzde 1,6’ya çekildi. Diğer aylarda da çeşitli güncellemeler yapıldı: Mart verisi yüzde 3,8’den yüzde 3,1’e, Şubat yüzde 3,2’den yüzde 2,5’e ve Ocak yüzde 5,2’den yüzde 5,7’ye revize edildi.
Ortalama Enflasyon Rakamlarında Sınırlı Değişim
Revize edilen verilere göre, Ocak 2024-Mayıs 2025 döneminde ortalama aylık enflasyon oranı yüzde 3,49’dan yüzde 3,47’ye gerilerken, yıllık ortalama enflasyon oranı ise yüzde 58,55’ten yüzde 60,11’e yükseldi. Bu değişiklikler, yapılan kalibrasyonların yıllık bazda enflasyon hesaplamalarına sınırlı etkide bulunduğunu gösterdi.
Akademik Kurul Girişimiyle Hata Tespit Edildi
İTO, verilerdeki sapmaların akademik denetim süreciyle ortaya çıktığını açıkladı. Kurumdan yapılan açıklamada, “Akademik Bilim Kurulu, normalizasyon ve zincirleme hesaplama yöntemleri kapsamında kalibrasyon ve güncelleme yapılması gerektiğini belirlemiştir” denildi. Açıklamada ayrıca, “Kurumsal sorumluluk gereği olarak söz konusu düzeltmelerin gecikmeden gerçekleştirilmesi ve kamuoyuyla paylaşılması uygun bulunmuştur” ifadelerine yer verildi.
Endeksteki Hata Alt Kalemlerle Uyuşmazlığa Yol Açtı
Hesaplama hatası, özellikle Nisan ve Mayıs ayı verilerinde alt kalemlerle manşet değerler arasında uyumsuzluk yaratmıştı. Örneğin, Mayıs ayında açıklanan manşet enflasyon yüzde 2,83 iken, alt kalemler üzerinden yapılan hesaplama bu değeri yüzde 2,17 olarak göstermişti. Yapılan düzeltmeler sonrası bu fark giderildi ve veriler arasındaki tutarlılık sağlandı.
