Türkiye imalat sanayi ekonomik büyümenin öncü göstergeleri arasında yer alırken, İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan İmalat PMI verisi mayıs ayında 47,2’ye geriledi. Bu seviye, mart ve nisan aylarında kaydedilen 47,3’lük değerin de altına inerek sektördeki daralma eğiliminin sürdüğünü gösterdi.
PMI endeksi, 50 eşik seviyesinin altında kaldığında sektördeki faaliyet koşullarında bozulmaya işaret ediyor. Böylece endeks, 14 aydır üst üste daralma bölgesinde kalmaya devam etti.
Zayıf Talep Üretimi Baskılıyor
Mayıs ayında, üretim hızı Ekim 2024’ten bu yana en sert düşüşünü yaşadı. İç talepteki zayıflama ve süregelen enflasyon baskıları, firmaların üretim faaliyetlerini olumsuz etkilerken, yeni siparişler üst üste 23. ayda da düşüş gösterdi.
Bu düşüş, iş hacminde azalmaya, dolayısıyla üretim planlarında kısıtlamalara neden oldu.
İmalatçılar İstihdam ve Alımlarını Azaltıyor
İmalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar, talepteki durgunluğa bağlı olarak istihdam ve satın alma faaliyetlerinde azalmaya gitti. Hammadde ve nihai ürün stoklarında bilinçli bir şekilde azaltmaya gidildiği görüldü.
Tedarikçilerin teslimat süreleri kısalırken, bu durum firmaların daha düşük girdi talebine bağlandı.
Enflasyon Baskısı Geriliyor Ancak Hâlâ Yüksek
Mayısta, girdi maliyetleri artmaya devam etti. Bu artışın en önemli nedeni olarak Türk lirasındaki değer kaybı gösterildi. Ancak maliyet enflasyonu, nisan ayındaki zirvesinden sonra mayısta yavaşlama eğilimi gösterdi.
Benzer şekilde, ürün satış fiyatlarındaki artış da hız kesti ve 2025’in en düşük seviyesine indi. Firmalar, zayıf talep nedeniyle maliyet artışlarını fiyatlara tam olarak yansıtmakta zorlandıklarını belirtti.
S&P Global: “Durgunluk Devam Ederken, Enflasyon Baskısı Azalıyor”
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, verileri değerlendirerek şunları söyledi:
“Mayıs ayı sonuçları, Türkiye imalat sektöründe devam eden durgunluğu açıkça ortaya koyuyor. Enflasyon baskılarında yaşanan sınırlı düşüş, önümüzdeki dönem için sınırlı da olsa iyimserlik sağlayabilir.”
Sektörel Görünüm: Sadece İki Sektörde Üretim Artışı
İSO Sektörel PMI verilerine göre mayısta izlenen 10 sektörden yalnızca ikisinde –giyim ve deri ürünleri ile metalik olmayan mineral ürünler– üretim artışı gözlendi. Giyim sektörü, önceki aylarda yaşadığı keskin daralmadan toparlanarak büyümeye geçti.
Buna karşılık, tekstil sektörü hem üretim hem de yeni siparişlerde en sert düşüşü kaydetti. Öte yandan, giyim ve deri ürünleri başta olmak üzere dört sektörde yeni ihracat siparişleri artış gösterdi.
İstihdamda Keskin Düşüş: En Sert Kayıp Taşıt Sektöründe
En belirgin istihdam kaybı, kara ve deniz taşıtları sektöründe yaşandı. Bu sektördeki düşüş, Ocak 2016’dan bu yana en yüksek oranlı istihdam kaybı olarak kaydedildi. Diğer yandan, ana metal sanayi dahil üç sektörde istihdam artışı görüldü.
Maliyet Artış Hızı Sektörler Arasında Farklılaşıyor
Mayısta maliyetler genel olarak yükselmeye devam etti ancak 10 sektörden 7’sinde artış hızında yavaşlama yaşandı. En yüksek maliyet artışı ağaç ve kâğıt ürünleri sektöründe görülürken, en düşük artış giyim ve deri ürünlerinde kaydedildi.
Tekstil sektörü, üçüncü ayda da satış fiyatlarını düşürmeye devam etti, bu durum sektördeki zayıf talep baskısını yansıtıyor.
