Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen 12. Yargı Paketi, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 7589 sayılı Kanun; banka hesabı ve IBAN bilgilerini başkalarının kullanımına sunanlara uygulanacak cezalardan icra ve iflas işlemlerine, idari yargıdan genetik verilerin saklanmasına kadar birçok alanda yeni hükümler içeriyor.
Kamuoyunda “IBAN düzenlemesi” olarak öne çıkan hüküm kapsamında, dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları başkasına vermekten ibaret olan kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Banka Hesabını ve IBAN’ını Kullandıranlara Ceza İndirimi
Yeni düzenlemeye göre dolandırıcılık suçunda kullanılan banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabına ilişkin bilgi ve araçları başkasına veren kişiler için ceza indirimi uygulanabilecek.
Ceza indiriminin geçerli olabilmesi için kişinin suça katılımının, söz konusu hesap veya ödeme araçlarının kullanılmasına imkân sağlayan bilgileri vermekle sınırlı kalması gerekecek. Bu koşulları taşıyan kişilere hükmedilecek ceza yarı oranında azaltılacak.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçlar nedeniyle haklarında hüküm verilen ve dosyaları kanun yolu incelemesinde bulunan bazı sanıkların dosyaları, yeniden değerlendirme yapılması amacıyla ilk derece mahkemelerine gönderilecek.
İnfaz aşamasında bulunan bazı hükümlüler de mağdurun uğradığı zararı altı ay içinde tamamen gidermeleri hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
Miras Kalan Taşınmazların Satışında Yeni Dönem
Kanunla birlikte miras yoluyla edinilen taşınmazların ortaklığının satış yoluyla giderilmesine ilişkin kurallar da değiştirildi.
Taşınmazın bütün maliklerinin mirasçı olduğu ve mirasçılar dışında herhangi bir üçüncü kişinin mülkiyet hakkının bulunmadığı durumlarda düzenlenecek ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek.
İlk artırmada teklifler, taşınmaz için belirlenen tahmini değerin tamamı üzerinden verilecek. İhaleyi kazandığı hâlde satış bedelini süresi içinde yatırmayan kişilere, teklif ettikleri tutarın yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak.
İdari Yargıda Tek Hâkim Sınırı 486 Bin Lira Oldu
12. Yargı Paketi ile idari yargıda tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek davaların kapsamı genişletildi. Konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları tek hâkimle görülebilecek.
Öğrencilerin not, sınıf geçme, yurt, kredi ve burs işlemlerine ilişkin açtıkları davalar da bu kapsamda değerlendirilecek. Kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleriyle uyarma cezalarına karşı açılan davalar da tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek.
Öğrencilerin okuldan uzaklaştırılmasına veya eğitim kurumuyla ilişiğinin kesilmesine neden olan disiplin cezaları ise tek hâkimle görülecek davaların dışında tutuldu.
Bazı İdari Davalarda Temyiz Başvurusu Yapılamayacak
Yeni düzenlemeyle belirli idari uyuşmazlıklarda Danıştaya temyiz başvurusu yapılmasının önü kapatıldı.
Tek hâkimle karara bağlanan davalar ile yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatından kaynaklanan bazı uyuşmazlıklar temyize götürülemeyecek. Yalnızca vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin bazı kararlar için de Danıştaya başvuru yapılamayacak.
Genetik Veriler 20 Yıla Kadar Saklanabilecek
Ceza soruşturmaları ve kovuşturmaları kapsamında elde edilen genetik inceleme sonuçları, kişilerin kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek.
Hakkında beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişilere ait genetik veriler silinecek. Diğer dosyalarda ise veriler, mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yılın sonunda imha edilecek.
İlgili kişiler, genetik verilerin saklanmasını gerekli kılan nedenlerin ortadan kalkması hâlinde verilerin silinmesini talep edebilecek.
İşkence ve Kötü Muamele Suçlarında HAGB Kararı Verilemeyecek
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi. İki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası verilen kişiler hakkında, kanunda belirtilen şartların karşılanması durumunda HAGB kararı verilebilecek.
İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanamayacak.
HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilecek. Kanunda belirtilen bazı durumlarda kararların temyiz incelemesine taşınması da mümkün olacak.
Kanuni Faiz Merkez Bankasının Reeskont Oranına Bağlandı
Sözleşmede uygulanacak faiz oranının ayrıca belirlenmediği durumlarda kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı esas alınarak hesaplanacak.
Kanuni faiz oranı, söz konusu reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden belirlenecek. Reeskont oranında yılın ilk altı ayında 5 puan veya daha fazla değişiklik meydana gelmesi hâlinde, yılın ikinci yarısında güncellenen oran uygulanacak.
Hukuk Davalarında Duruşma Araları Üç Ayı Geçmeyecek
Hukuk yargılamalarında duruşmalar arasındaki sürenin üç aydan fazla olmaması temel kural olarak kabul edildi.
Bilirkişi incelemesinin uzaması, başka bir mahkeme aracılığıyla işlem yapılması veya benzeri zorunlu nedenlerin ortaya çıkması hâlinde hâkim daha uzun bir süre belirleyebilecek. Bu durumda sürenin uzatılmasına ilişkin gerekçenin kararda açıklanması gerekecek.
Kanunun elektronik satış ve uzaktan duruşmayla ilgili bazı hükümleri, yayım tarihinden üç ay sonra uygulanmaya başlanacak. Düzenlemenin diğer maddelerinin büyük bölümü ise Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
