ABD ile İran arasındaki savaşın petrol fiyatlarını sert biçimde yükseltmesinin ardından Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla uygulanan vergi düzenlemelerinin bütçeye maliyeti arttı. Ağustos sonu itibarıyla akaryakıttan tahsilinden vazgeçilen ÖTV ve buna bağlı KDV tutarının 280 milyar TL’yi aştığı hesaplanırken, mevcut uygulamanın sürmesi halinde yıl sonundaki toplam gelir kaybının 370 milyar TL’nin üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
Brent petrol fiyatlarında savaşın ardından yaşanan yükseliş, Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarını da yukarı taşıdı. Ekonomi yönetimi, akaryakıt fiyatlarının tüketici enflasyonuna etkisini sınırlamak amacıyla vergi tarafında düzenlemelere gitti.
Eşel mobil sistem kademeli olarak kaldırılırken, motorinden alınan ÖTV ağustos ayında sıfırlandı. Mevcut takvim kapsamında motorin ÖTV’sinin eylül ayında litre başına 3 TL, ekim ayında ise 6 TL olarak uygulanması öngörüldü.
Vergi kaybı 280 milyar TL’yi geçti
Akaryakıtta uygulanan vergi indirimleri nedeniyle ağustos sonu itibarıyla tahsilinden vazgeçilen ÖTV ve KDV tutarının 280 milyar TL’yi aştığı belirtildi.
Akaryakıttan alınan ÖTV’nin üzerine ayrıca KDV hesaplandığı için söz konusu tutar iki vergi kalemindeki toplam gelir kaybını kapsıyor.
Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda akaryakıttaki ÖTV tutarlarının yıl sonuna kadar kademeli olarak artırılması planlanıyor. Mevcut düzenlemede değişiklik yapılmaması halinde 2026 yılı genelinde akaryakıt kaynaklı toplam ÖTV ve KDV gelir kaybının 370 milyar TL’yi aşabileceği öngörülüyor.
Bazı aylarda ÖTV tahsilatı yüzde 80’den fazla geriledi
Vergi düzenlemelerinin bütçe gelirlerine etkisi özellikle yılın ikinci çeyreğinde belirginleşti.
Akaryakıttan alınan ÖTV tahsilatı nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 81,18, mayısta yüzde 89,30 ve haziranda yüzde 82,60 azaldı.
Ocak-mart döneminde ise tahsilat yıllık bazda artış göstermişti. Ocakta yüzde 26,18, şubatta yüzde 33,76 ve martta yüzde 11,57 artış kaydedildi.
7 aylık ÖTV tahsilatı yüzde 34,38 düştü
Akaryakıttan alınan ÖTV, 2025’in ocak-temmuz döneminde 273 milyar 403 milyon TL seviyesindeyken, 2026’nın aynı döneminde 179 milyar 417 milyon TL’ye geriledi.
Böylece yedi aylık tahsilattaki yıllık düşüş yüzde 34,38 oldu.
| Ay | 2025 ÖTV tahsilatı | 2026 ÖTV tahsilatı | Değişim |
|---|---|---|---|
| Ocak | 39,099 milyar TL | 49,335 milyar TL | %26,18 |
| Şubat | 33,143 milyar TL | 44,333 milyar TL | %33,76 |
| Mart | 32,512 milyar TL | 36,272 milyar TL | %11,57 |
| Nisan | 36,448 milyar TL | 6,859 milyar TL | -%81,18 |
| Mayıs | 41,423 milyar TL | 4,432 milyar TL | -%89,30 |
| Haziran | 43,254 milyar TL | 7,528 milyar TL | -%82,60 |
| Temmuz | 47,524 milyar TL | 30,658 milyar TL | -%35,49 |
| Toplam | 273,403 milyar TL | 179,417 milyar TL | -%34,38 |
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2026 bütçesinde “Petrol ve Doğalgaz Ürünleri” kaleminden 656 milyar 454 milyon TL ÖTV geliri elde edilmesi öngörülüyor. Akaryakıt fiyatlarını sınırlamak amacıyla uygulanan vergi politikaları ise yılın ilk yedi ayında bu kalemdeki tahsilatı geçen yılın aynı döneminin belirgin şekilde altında bıraktı.
