Hazine ve Maliye Bakanlığı, döviz cinsi ve dövize endeksli menkul satış sözleşmeleriyle ilgili önemli bir düzenleme yaptı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, düzenlemenin amacı, dış ticaret işlemleri yapan firmaların döviz alım satımı sonucu oluşan maliyetleri ortadan kaldırmak, ticari hayattaki işleyişi rahatlatmak ve ekonomideki enflasyonist baskıları azaltmak olarak belirtilmiştir.
Yeni Düzenlemenin Amacı Nedir?
Bakanlık, yapılan düzenlemenin, döviz alım satımı yapan firmaların karşılaştığı maliyetlerin giderilmesini ve enflasyonist baskıların azaltılmasını hedeflediğini duyurdu. Bu değişiklik, dış ticaretle uğraşan firmaların dövizle ilgili işlemlerinin ekonomik etkilerini hafifletmeyi amaçlıyor. Özellikle döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak yapılan ödeme yükümlülüklerinin, Türk lirasına dönüştürülmeden yerine getirilmesi sürecinde ortaya çıkan ek maliyetlerin ortadan kaldırılması bekleniyor.
32 Sayılı Karar ve Yapılan Değişiklikler
Bakanlık açıklamasında, 13 Eylül 2018 tarihinde yapılan değişikliğe ve 2008-32/34 sayılı Tebliğ’deki düzenlemelere de değinildi. Türkiye’de yerleşik kişiler arasındaki belirli sözleşme türlerinde ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olamayacağına dair hüküm getirilmişti. Bu yasaklama, 19 Nisan 2022’de yapılan bir değişiklikle, menkul satış sözleşmelerine yönelik Türk lirası ödeme zorunluluğu getirilmişti.
Ancak, döviz alım satımı yapan firmaların artan maliyetleri ve kurdaki dalgalanmalara bağlı olarak fiyatlama davranışlarında yaşanan bozulmalar, enflasyonist baskılara yol açtı. Bakanlık, yapılan değişikliklerin ekonomiye olan olumsuz etkilerini gözlemledikten sonra, 6 Mart 2025 tarihinde bu zorunluluğu kaldırarak, menkul satış sözleşmelerinde ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılabilmesini sağladı.
Dövizle Yapılabilecek Ödemeler ve Uygulama Kapsamı
Yeni düzenleme, özellikle dış ticaretle uğraşan firmalar için önemli bir kolaylık sunuyor. Menkul satış sözleşmelerinde, ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden yapılabilmesi, döviz piyasasında denge sağlanırken, Türk lirasına olan güvenin artmasına katkı sağlıyor. Ancak, bu değişiklik yalnızca menkul satış sözleşmeleri için geçerlidir. Gayrimenkul kiralama, satış, iş, hizmet, eser ve finansal kiralama sözleşmeleri için döviz cinsinden ya da dövize endeksli sözleşme yapma yasağı devam etmektedir.
Enflasyonist Etkiler ve Makroekonomik Politikalar
Hazine ve Maliye Bakanlığı, yapılan değişikliğin, döviz alım satım maliyetlerinin azaltılması, ticari işleyişin rahatlatılması ve enflasyonist baskıların hafifletilmesi açısından önemli olduğunu belirtiyor. Bu değişiklik, makroekonomik politikada yürütülen sadeleşme süreciyle uyumlu bir adım olarak öne çıkıyor. Bakanlık, düzenlemenin uygulanabilirliğini izleyerek, döviz piyasasındaki etkilerini takip etmeye devam edecek.
