Türk Ticaret Kanunu ve bazı kanunlarda önemli değişiklikler getiren 7511 sayılı yasa, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme, fahiş fiyat artışı ve stokçuluk gibi konularda ağır cezalar öngörüyor. Ayrıca, şirket sermayelerinin artırılması ve ürün ihtisas borsalarına ilişkin düzenlemeler de içeriyor.
Fahiş Fiyat Artışına Yüksek Cezalar
Yeni yasa kapsamında, perakende ticaretin düzenlenmesine yönelik kanunda yapılan değişiklikle, üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin fahiş fiyat artışı yapmaları durumunda ağır idari para cezaları uygulanacak. Her bir aykırılık için ceza miktarı 100 bin TL’den 1 milyon TL’ye kadar artırıldı. Piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu, tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunan işletmelere ise her bir aykırılık için 1 milyon TL’den 12 milyon TL’ye kadar ceza verilebilecek.
Ticaret Bakanlığı, bu kurallara bir takvim yılı içinde en az üç defa aykırı davranarak ceza alan işletmelerin iş yerlerini altı güne kadar kapatma yetkisine sahip olacak.
Şirketler İçin Sermaye Artırımı Zorunluluğu
Kanun, sermaye yeterliliği asgari sermaye tutarının altında kalan anonim ve limited şirketlerin, 31 Aralık 2026’ya kadar yeni sermaye düzenine intibak etmelerini zorunlu kılıyor. Bu süreye kadar intibak sağlayamayan şirketler infisah etmiş sayılacak ve tasfiye sürecine girerek ticaret sicili kayıtları silinecek. Ticaret Bakanlığı, bu süreyi en fazla iki defa, birer yıl olmak üzere uzatabilecek.
Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş, halka açık olmayan anonim şirketlerin çıkarılmış sermayelerini en az 250 bin TL’den 500 bin TL’ye yükseltmeleri gerekiyor. Bu koşulu yerine getiremeyen şirketler kayıtlı sermaye sisteminden çıkarılmış sayılacak.
Ürün İhtisas Borsalarına İlişkin Düzenlemeler
Yeni yasaya göre, ürün ihtisas borsalarının veya bu borsalar tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşların takas işlemlerinde mali sorumlulukları, belirlenen limitler ve alınacak teminatlar ile garanti fonu varlıklarıyla sınırlı olacak. Bu garanti fonunun kuruluşu, işletimi, kullanımı ve katılımcılarına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Teminatlar ve garanti fonundaki varlıklar tevdi amaçları dışında kullanılamayacak, üçüncü kişilere devredilemeyecek, kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, rehin edilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak.
Tüketicinin Korunmasına Yönelik Para Cezaları
Yeni yasa, tüketiciyi korumak amacıyla çeşitli idari para cezaları getiriyor. Bir malı süresinde teslim veya monte etmeyenler hakkında her bir işlem veya sözleşme için 2 bin 200 TL ceza uygulanacak. Mal ve hizmetin satışından kaçınanlar ise her bir işlem veya sözleşme için 2 bin 200 TL’den az olmamak üzere, satışından kaçınılan mal veya hizmetin toplam satış fiyatının yüzde 10’u kadar ceza ödeyecekler.
Satış sonrası hizmetlerde de yeni düzenlemeler mevcut. Üretici ve ithalatçılar, satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi almazlarsa 1.1 milyon TL ceza ödeyecekler. Belgenin geçerlilik süresi boyunca asgari servis istasyonu sayısını sağlamayan üretici ve ithalatçılar ise eksik kalan her bir servis istasyonu için 124 bin TL ceza ile karşı karşıya kalacak. Yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında ise her bir işlem için 2 bin 200 TL ceza uygulanacak.
Bu yeni düzenlemeler, ticaretin daha adil ve tüketici dostu bir şekilde gerçekleşmesini sağlamak amacıyla yürürlüğe girdi.
