Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Eylül ayına ilişkin dış ticaret verilerini yayımladı. Genel ticaret sistemine göre ihracat ve ithalat artarken, dış ticaret açığında dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. Özellikle enerji ve altın hariç verilerde de artış trendinin devam ettiği görüldü.
İhracat ve İthalatta Artış
Eylül ayında ihracat, geçen yılın aynı ayına göre %2,8 artarak 22 milyar 576 milyon dolar oldu. İthalat ise %8,7 yükselişle 29 milyar 479 milyon dolara ulaştı. Ocak-Eylül döneminde ise ihracat %4,1 artarak 200 milyar 578 milyon dolara, ithalat ise %5,9 artarak 267 milyar 637 milyon dolara çıktı.
Dış Ticaret Açığı Büyüdü
Eylül ayında dış ticaret açığı %33,8 oranında artarak 6 milyar 903 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise %76,6 olarak kaydedildi. Ocak-Eylül döneminde dış ticaret açığı %11,8 artarak 67 milyar 60 milyon dolar seviyesine ulaştı.
Enerji ve Altın Hariç Dış Ticaret
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda, Eylül ayında ihracat %2,1 artışla 21 milyar 227 milyon dolara, ithalat ise %5,8 artışla 22 milyar 438 milyon dolara yükseldi. Bu kalemde dış ticaret açığı 1 milyar 211 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı %94,6 oldu.
İhracat ve İthalatta Sektörel Dağılım
2025 Eylül ayında ihracatta imalat sanayinin payı %94,5’e yükselirken, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörü %3,0, madencilik ve taş ocakçılığı %1,8 pay aldı. Aynı dönemde ithalatta ise ara mallarının payı %69,1, sermaye mallarının payı %14,9 ve tüketim mallarının payı %15,5 oldu.
En Fazla İhracat Almanya’ya, İthalat Çin’den
Eylül ayında en fazla ihracat 1 milyar 904 milyon dolarla Almanya’ya yapılırken, ardından Birleşik Krallık, ABD, Irak ve İtalya geldi. İlk beş ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın %30,3’ünü oluşturdu. İthalatta ise ilk sırayı 4 milyar 264 milyon dolar ile Çin aldı. Onu Rusya Federasyonu, Almanya, Birleşik Arap Emirlikleri ve ABD takip etti. İlk beş ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın %43,5’ini oluşturdu.
Dış Ticaretin Teknoloji Yoğunluğu
Eylül ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %94,5 olurken, yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı %3,1 olarak gerçekleşti. Ocak-Eylül döneminde ise bu oran %3,7 oldu. Aynı dönemde ithalatta imalat sanayinin payı %81,5 ve yüksek teknolojili ürünlerin payı %11,3 olarak kaydedildi.
Mevsim ve Takvim Etkileri
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, Eylül ayında ihracat bir önceki aya göre %4,3 azalırken, ithalat %8,2 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış verilere göre ise ihracat yıllık bazda %0,4 azaldı, ithalat ise %5,1 arttı.
Özel Ticaret Sistemi Verileri
Özel ticaret sistemine göre Eylül ayında ihracat %3,0 artışla 20 milyar 550 milyon dolara, ithalat %10,6 artışla 28 milyar 22 milyon dolara ulaştı. Bu sistemde dış ticaret açığı %38,7 artışla 7 milyar 472 milyon dolar oldu. Ocak-Eylül döneminde ise ihracat %4,4 artışla 182 milyar 42 milyon dolar, ithalat %6,6 artışla 250 milyar 788 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Genel olarak, 2025 yılının Eylül ayında hem ihracat hem de ithalatta artış devam ederken, dış ticaret açığı büyüdü ve ihracatın ithalatı karşılama oranında düşüş kaydedildi. Özellikle enerji ve altın hariç tutulduğunda dış ticaret dengesi daha sınırlı açık verdi. Sektörel ve ülke bazlı verilerde ise Almanya ve Çin’in payı öne çıktı.
