Hükümet, Bağkur ve SSK’lıların prim gün sayılarının eşitlenmesine yönelik düzenleme için çalışmaları hızlandırdı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, düzenlemenin 2026’nın ilk ya da ikinci çeyreğinde tamamlanmasının planlandığını açıkladı. Taslağa göre Bağkur’da emeklilik için gerekli 9.000 prim günü 7.200 güne inecek; böylece Bağkur’lular 5 yıl daha erken emekli olabilecek.
Düzenlemenin kapsamı ve takvimi
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmada hedef, Bağkur’daki 9.000 gün şartını 7.200 güne düşürerek SSK ile prim gün şartlarını uyumlu hale getirmek. Bakan Işıkhan, “2026’nın ilk ya da ikinci çeyreğinde bu konuyu nihayete erdirmeyi planlıyoruz” ifadeleriyle takvime işaret etti.
Erken emekliliğin etkisi: 1.800 gün eksik prim, 5 yıl kazanım
Prim şartının 7.200 güne inmesi, Bağkur’luların 1.800 gün daha az prim ödeyerek emekliliğe erişmesi anlamına geliyor. Mevcut sistemde Bağkur primleri asgari brüt ücretin 7,5 katına kadar bildirilebiliyor; prim oranı yüzde 34,75 seviyesinde. Asgari ücret üzerinden aylık prim yaklaşık 9.036 TL’ye, borcu olmayanlar için yüzde 4 indirimle yaklaşık 7.996 TL’ye denk geliyor. Bu varsayımlar altında prim şartındaki 1.800 günlük azalmanın bugünkü değerle yaklaşık 542.160 TL’lik ödenmeyen prim anlamına geldiği hesaplanıyor.
Kimler yararlanabilecek?
Düzenlemenin özellikle küçük esnafı hedeflediği değerlendiriliyor. On işçi ve altında personel çalıştıran, bakkal, terzi, ayakkabı tamircisi, çay ocağı işletmecisi ve çiftçi gibi basit usulde mükelleflerin kapsama girmesi bekleniyor. Yıllık cirosu belli bir tutarın üzerinde olanlar ile gelir vergisi mükellefleri ve şirket ortaklarının kapsam dışında kalabileceği yönünde beklentiler bulunuyor. Kesin çerçeve, yasa teklifinin Meclis’e sunulmasıyla netleşecek.
Geçiş koşulları: Şartları tamamlayanlar hemen emekli olabilecek
Emeklilik koşulları giriş tarihine göre belirlendiği için, prim ve yaş şartlarını karşılayan bir kesimin düzenleme yürürlüğe girer girmez emekli olabileceği belirtiliyor. Özellikle 7.200 günü doldurmuş, ancak 9.000 gün şartı nedeniyle bekleyen Bağkur sigortalıları yaş koşulu yoksa hemen emekliliğe hak kazanabilecek.
Emekli aylıklarına etkisi: Alt sınır ve ABO çerçevesi
Bağkur emekli aylıkları; ödenen prime esas kazançlar ve aylık bağlama oranı (ABO) temelinde hesaplanıyor. Prim gününün 9.000’den 7.200’e inmesi, alt sınır uygulaması nedeniyle pek çok sigortalının aylığında düşüşe yol açmayacak. Primleri uzun süre asgari tabandan bildirilen Bağkur’luların aylığı, alt sınır kapsamında Hazine tamamlamasıyla 16.811 TL’ye yükseltiliyor. Bu çerçevede, 1.800 gün eksik prim ödenmesi emekli maaşında teknik olarak düşüş anlamına gelmeyebilir.
EYT ve yaş şartı: Yaş kriterinde değişiklik beklenmiyor
Bağkur ile SSK arasında temel farklılık prim gün sayısında bulunurken, yaş şartı mevcut mevzuatla belirleniyor. EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 öncesi ilk işe girişlerde yaş şartı kaldırılmış durumda. İlk sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999–30 Nisan 2008 arasında olanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş; 1 Mayıs 2008 sonrası girişlerde ise yaş kademeli olarak 65’e kadar çıkıyor. Yeni düzenlemenin yaş şartında bir değişiklik getirmesi beklenmiyor.
2008 miladı ve teknik ayrıntılar
Bağkur sigortalılığında 2008 öncesi başlangıçlarda kadınlar için 7.200, erkekler için 9.000 gün şartı uygulanıyordu. 2008 sonrasında kadınlar için de 9.000 gün kuralı geçerli hale geldi. Planlanan değişiklik, 9.000 gün şartını 7.200 güne indirerek SSK ile eşitlemeyi amaçlıyor. Ancak 2008 miladına ilişkin olası istisnalar ve geçiş hükümleri, yasa teklifinin ayrıntıları açıklandığında kesinleşecek.
