Türkiye’de bankalar nezdinde tutulan kayıtlı altın ve diğer kıymetli madenlere yönelik talep son bir yılda belirgin şekilde arttı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, kıymetli maden mevduatları 85 milyar dolar sınırına yaklaşırken, toplam yabancı para mevduatı içindeki payı yüzde 33 seviyesine yükseldi.
Kıymetli maden mevduatında yıllık artış dikkat çekti
Parite etkisinden arındırılmamış veriler, bankalardaki kıymetli maden mevduatlarının son bir yılda güçlü bir yükseliş sergilediğini ortaya koydu. Buna göre kıymetli maden mevduatlarının toplam yabancı para mevduatı içindeki payı 12 puanın üzerinde artış kaydederek yüzde 33’e yaklaştı. Altın fiyatlarında küresel ölçekte yaşanan rekorlar ve yurt içinde gram altın fiyatının son bir yılda iki katı aşan artışı, kayıt içi altın talebini belirgin biçimde artırdı.
Merkez Bankası verileri, parite etkisinden arındırılmış olarak kıymetli maden mevduatlarında yıllık artışın 15 milyar 265,7 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiğini gösterdi. Bu artışın yaklaşık yüzde 90’ının gerçek kişilerin mevduatlarındaki yükselişten kaynaklandığı hesaplandı.
Gerçek kişilerin altın mevduatı öne çıktı
Merkez Bankası’nın haftalık para ve banka istatistiklerine göre, 2 Ocak ile biten hafta itibarıyla gerçek kişilerin kıymetli maden mevduatı 77 milyar 178,3 milyon dolar seviyesine ulaştı. Bu tutar, parite etkisi dahil edildiğinde yıllık bazda yüzde 103,81’lik bir artışa işaret etti. Geçen yıl aynı dönemde 37 milyar 866,5 milyon dolar olan gerçek kişilere ait kıymetli maden mevduatının toplam yabancı para mevduatı içindeki payı yüzde 10,05 düzeyindeyken, bu oran bir yıl içinde yüzde 29,65’e yükseldi.
Veriler, gerçek kişilerin kıymetli maden mevduatlarının son 10 haftadır kesintisiz artış gösterdiğini ortaya koydu. Bu dönemde parite etkisinden arındırılmış artış 5 milyar 885,7 milyon dolar olarak kaydedildi. Son bir yıldaki toplam artışın 13 milyar 402,9 milyon dolara ulaştığı ve bunun yaklaşık yüzde 44’ünün yalnızca son 10 haftada gerçekleştiği görüldü.
Tüzel kişilerin mevduat artışı sınırlı kaldı
Tüzel kişilere ait kıymetli maden mevduatları ise aynı dönemde daha sınırlı bir seyir izledi. Merkez Bankası verilerine göre, 2 Ocak haftası itibarıyla tüzel kişilerin kıymetli maden mevduatı 7 milyar 493,4 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Parite etkisi dahil edildiğinde yıllık artış yüzde 137,6 olarak hesaplanırken, toplam yabancı para mevduatı içindeki payı yüzde 1,58’den yüzde 2,90’a yükseldi.
Parite etkisinden arındırılmış verilere göre tüzel kişilerin kıymetli maden mevduatı son bir yılda 1 milyar 862,8 milyon dolar arttı. Bu grupta mevduatların daha dalgalı bir görünüm sergilediği, fiyat artışlarının hızlandığı dönemlerde satışların öne çıktığı gözlendi.
Yabancı para mevduatında altının payı yükseldi
Gerçek ve tüzel kişilerin toplam kıymetli maden mevduatı, parite etkisi dahil edildiğinde son bir yılda yüzde 106,4 artarak 41 milyar 20,7 milyon dolardan 84 milyar 671,7 milyon dolara çıktı. Aynı dönemde toplam yabancı para mevduatındaki artış yüzde 29,6 ile sınırlı kaldı. Böylece kıymetli maden mevduatının toplam yabancı para mevduatı içindeki payı yüzde 20,64’ten yüzde 32,87’ye yükseldi.
Toplam mevduatta pay yüzde 13’ü aştı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verileri de kıymetli maden mevduatlarının toplam mevduat içindeki ağırlığının arttığını ortaya koydu. Kasım 2025 itibarıyla yurtiçi yerleşiklerin kıymetli maden mevduatı 3 trilyon 221 milyar 780 milyon lira seviyesine ulaşırken, toplam mevduat büyüklüğü 24 trilyon 419,5 milyar lira olarak kaydedildi. Bu çerçevede kıymetli maden mevduatının toplam mevduat içindeki payı yüzde 13,2 olarak hesaplandı.
Kasım 2024’te bu oran yüzde 8,5 seviyesinde bulunuyordu. Son bir yılda paydaki artış 4,7 puan oldu.
Altın fiyatları yeni haftaya rekorla başladı
Altın fiyatlarındaki yükseliş ivmesi yeni haftaya da taşındı. Gram altın son bir yılda yüzde 108 artış göstererek 6 bin 406,76 lirayla tarihi zirvesini gördü. Çeyrek altın 10 bin 362,96 liraya, Cumhuriyet altını ise 43 bin 69,79 liraya yükseldi. Uluslararası piyasalarda altının ons fiyatı 4 bin 620,28 dolarla rekor kırarken, gümüşün ons fiyatı da 85,69 dolara çıktı.
Küresel piyasalarda İran’daki protestolar, ABD’nin Venezuela’ya yönelik adımları, Çin ile Japonya arasındaki diplomatik gerilim ve ABD’nin Grönland’a ilişkin açıklamalarının, kıymetli maden fiyatları üzerinde etkili olduğu belirtiliyor.
