Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen yeni Vergi Paketi, tapu işlemlerinde düşük bedel beyan ederek vergi kaybına yol açanlara yönelik yaptırımları önemli ölçüde artırdı. Düzenlemeyle, tapu devirlerinde gerçek değerinden düşük bedel üzerinden harç ödendiğinin tespiti halinde uygulanan vergi ziyaı cezası yüzde 25’ten yüzde 100’e yükseltildi.
Vergi Paketinde Önemli Düzenleme
Meclis’te kabul edilen kanun değişikliği, tapu işlemlerindeki vergi kayıp ve kaçaklarıyla mücadelede daha etkin bir denetim sürecini beraberinde getirdi. Yeni maddeye göre, tapu devri sırasında beyan edilen bedelin emlak vergisi değerinin altında kaldığının veya gerçek durumu yansıtmadığının belirlenmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç yeniden hesaplanacak ve vergi ziyaı cezası bir kat oranında uygulanacak.
Bu düzenleme, Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) tapu işlemleri üzerinde daha geniş bir inceleme ve tarh yetkisi tanıyor. Denetimlerde gerçek değer ile beyan edilen bedel arasındaki uyumsuzlukların tespiti, cezanın yüzde 100 olarak uygulanmasının önünü açıyor.
Yapay Zekâ Destekli Geriye Dönük İnceleme
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından GİB, uzun süredir hazırlıklarını sürdürdüğü geriye dönük kontrol sürecini hızlandırdı. Yapay zekâ tabanlı analiz sistemleri aracılığıyla Türkiye’nin 81 ilinde yapılan konut satışları detaylı şekilde mercek altına alınıyor. Bu kapsamda, son 5 yıl içinde tapu devrinde piyasa değerinin altında bedel beyan eden alıcı ve satıcıların tespiti hedefleniyor.
Alıcı ve Satıcıya İzahat Çağrısı
Denetimler sonucunda şüpheli görülen işlemler için yüz binlerce haneye tebligat gönderilmesi planlanıyor. Gönderilecek çağrılarla alıcı ve satıcıların beyan ettikleri bedelin neden gerçek değerin altında kaldığına ilişkin açıklama yapmaları istenecek.
İnceleme sürecinin tamamlanmasıyla usulsüzlük tespit edilmesi halinde taraflar, düşük beyan nedeniyle oluşan vergi farkını yüzde 100 zamlı şekilde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ödemekle yükümlü olacak. Bu yeni uygulama, düşük bedel beyanıyla vergi kaybına neden olan işlemlerin azaltılmasını hedefliyor.
