Site aidatlarında yaşanan yüksek oranlı artışlar, özellikle büyükşehirlerde yaşayan yurttaşların barınma giderleri üzerindeki yükü artırırken, konuya ilişkin yasal düzenleme hazırlıkları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Konut ve kira bedellerindeki yükselişe paralel olarak artan aidatlar, site yönetimlerinin harcama kalemleri ve karar alma süreçlerini yeniden tartışmaya açtı.
Site aidatları Meclis gündeminde
Türkiye genelinde son dönemde hız kazanan konut ve kira artışları, site aidatlarına da doğrudan yansıdı. Birçok kentte aidat bedellerinin yıllık enflasyon oranlarının üzerinde arttığı görülürken, özellikle büyükşehirlerde yaşayan hane halkları için aidatlar önemli bir gider kalemi haline geldi. Yüksek aidat ödemeleri nedeniyle bazı yurttaşların mevcut konutlarını terk ederek farklı bölgelerde daha düşük maliyetli alternatiflere yöneldiği ifade ediliyor.
Artan aidat şikâyetleri nasıl bir tablo ortaya koyuyor?
Yurttaşlardan gelen şikâyetlerde, site aidatlarının kısa süre içerisinde ciddi oranlarda artırıldığı, bu artışların gerekçelerine dair yeterli bilgilendirme yapılmadığı ve aidat tutarlarının hangi hizmetler için kullanıldığının net biçimde açıklanmadığı belirtiliyor. Ortak alan giderleri, bakım ve onarım çalışmaları ile yönetim masraflarının detaylarının paylaşılmaması, aidat tartışmalarını daha da görünür hale getiriyor.
Özellikle yüksek aidat uygulamalarının yoğunlaştığı büyük sitelerde, kat maliklerinin bütçe planlaması yapmakta zorlandığı, aidat artışlarının öngörülebilir olmaktan çıktığı ve aylık barınma maliyetlerinin kira bedelleriyle yarışır seviyelere ulaştığı aktarılıyor.
Yasal düzenleme hazırlıkları hangi aşamada?
Artan tepkiler ve şikâyetlerin ardından, site aidatlarına yönelik yeni bir yasal düzenleme hazırlığı başlatıldı. AKP’nin, fahiş aidat uygulamalarını da kapsayan bir torba kanun teklifini yılın ilk haftasında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunmaya hazırlandığı öğrenildi. Hazırlanan teklifin, Anayasa Mahkemesi’nin daha önce verdiği iptal kararları doğrultusunda yapılacak değişiklikleri de içermesi planlanıyor.
Teklif kapsamında, site yönetimlerinin aidat belirleme ve harcama süreçlerine ilişkin mevcut mevzuatın yeniden ele alınması, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve kat maliklerinin bilgilendirilmesine yönelik yeni kurallar getirilmesi üzerinde duruluyor.
Fahiş aidat uygulamaları neden mercek altında?
AKP’li kaynaklar, mevcut uygulamalarda site yönetimlerinin gider kalemlerini yeterince şeffaf biçimde açıklamadığını, aidatların çoğu zaman detaylandırılmadan ve ortalama tutarlar üzerinden belirlendiğini dile getirdi. Toplanan aidatlarda, gerekçesi açıkça ortaya konulmayan yüksek artışların yapıldığına ve bu tutarların hangi hizmetlere harcandığının net şekilde paylaşılmadığına dikkat çekildi.
Bu durumun, kat maliklerinin aidatlara itiraz etmesini zorlaştırdığı ve site yönetimleri ile sakinler arasında anlaşmazlıklara yol açtığı ifade ediliyor. Şeffaflık eksikliği, aidat tartışmalarının temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Site yönetimlerine proje ve genel kurul şartı geliyor
Hazırlıkları süren düzenleme kapsamında, site yönetimlerinin yapacağı harcamalar için proje hazırlanması ve Genel Kurul onayı alınması şartının getirilmesi öngörülüyor. Bakım, onarım, altyapı çalışmaları, tadilatlar ve demirbaş yenilemeleri gibi kalemlerde maliyetin, kapsamın ve fiyat tekliflerinin açık biçimde ortaya konulması hedefleniyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, site aidatlarının belirlenmesinde daha sistematik ve denetlenebilir bir yapı oluşturulması, kat maliklerinin karar süreçlerine daha doğrudan katılım sağlaması ve aidat artışlarının gerekçelerinin yazılı ve şeffaf şekilde paylaşılması planlanıyor.
