Konut piyasasında yükselen kiraların yanı sıra, son dönemde hızla artan site ve apartman aidatları da önemli bir ekonomik sorun haline geldi. Ev sahipleri ve kiracılar, ortak giderler için talep edilen yüksek aidat tutarları nedeniyle bütçelerinde ciddi bir yükle karşı karşıya kalırken, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda değişiklik öngören yeni bir yasal düzenleme Meclis gündemine taşınıyor.
Özellikle büyük sitelerde ve toplu konut projelerinde aidatların kısa süre içinde katlanarak artması, konut sakinleri arasında yoğun şikâyetlere yol açtı. Ortak alanların bakım, güvenlik, temizlik ve yönetim hizmetleri için belirlenen ödemelerdeki yükselişler, birçok konutta aidat giderinin kira bedeline yaklaşmasına neden oldu. Bu tablo, konuyla ilgili daha net kuralların oluşturulması ihtiyacını öne çıkardı.
Meclis’te Aidat Sistemini Değiştirecek Yasa Teklifi
Alınan bilgilere göre, iktidar partisi tarafından hazırlanan ve bu hafta TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanan yasa teklifiyle, aidat artışlarına sınır getirilmesi hedefleniyor. Teklif kapsamında Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, site aidatlarının belirlenme yöntemi yeniden düzenlenecek ve artışlar kira bedelleri ile enflasyon oranlarıyla doğrudan ilişkilendirilecek.
Düzenleme ile aidatların keyfi biçimde yükseltilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Mevcut uygulamada site yönetimleri, genel kurul kararlarıyla yüksek oranlı zamlar yapabilirken, yeni sistemde artışların daha öngörülebilir ve ölçülebilir kurallara bağlanması planlanıyor. Böylece konut sakinlerinin her yıl karşılaştığı ani ve yüksek aidat taleplerinin sınırlandırılması öngörülüyor.
Aidatlar Arsa Payına Göre Belirlenecek
Teklifte yer alan bir diğer önemli başlık, aidat tutarlarının dairelerin arsa payı oranına göre farklılaştırılması oldu. Buna göre, her bağımsız bölüm sahibi ortak giderlere sahip olduğu arsa payı ölçüsünde katılacak. Daha büyük arsa payına sahip dairelerin aidat ödemesi yüksek olurken, küçük daireler için daha düşük tutarlar uygulanacak.
Bu uygulamanın, sitelerde daha adil bir ödeme dengesinin kurulmasına katkı sağlaması bekleniyor. Ortak alan kullanım yoğunluğu ve daire büyüklüğü gibi unsurlar, aidat hesaplamalarında temel kriterler arasında yer alacak. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, aidatların dağılımı konusunda yaşanan uyuşmazlıkların azalması hedefleniyor.
Enflasyonun Üzerinde Artış Yapılamayacak
Yasa teklifine göre, aidatlarda yıllık enflasyon oranını aşan artışlar yapılamayacak. Bu sınırlandırma ile ortak gider ödemelerinde üst limit belirlenmiş olacak. Site yönetimleri, genel kurul kararı alsa dahi enflasyonun üzerinde bir zam uygulayamayacak.
Aidat artışlarının kira zamlarıyla bağlantılı hale getirilmesi de teklifin dikkat çeken ayrıntıları arasında bulunuyor. Böylece konut sakinlerinin temel barınma giderleri ile ortak yaşam giderleri arasında daha dengeli bir ilişki kurulması planlanıyor. Öngörülen sistem, aidatların düzenli ve kontrollü biçimde güncellenmesini sağlayacak.
Yönetim Firmaları İçin Denetim Mekanizması
Düzenleme, yalnızca aidat artış oranlarını değil, site yönetim hizmeti sunan firmaları da kapsıyor. Teklifte, profesyonel apartman ve site yönetimi yapan şirketlerin faaliyetlerinin daha sıkı şekilde denetlenmesi için yeni mekanizmalar oluşturulması yer alıyor.
Yönetim firmalarının hesap verme yükümlülüklerinin artırılması, gelir-gider tablolarının şeffaf biçimde paylaşılması ve harcamaların yasal çerçevede yürütülmesi amaçlanıyor. Ayrıca firmaların hizmet kalitesi ve sözleşme koşulları da denetim kapsamına alınacak. Bu sayede, yönetim giderlerinin gereksiz biçimde yükseltilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ortak Giderlerde Şeffaflık Artacak
Site ve apartmanlarda aidatların hangi kalemler için harcandığına ilişkin şeffaflığın artırılması da teklifin temel amaçları arasında yer aldı. Harcama kalemlerinin daha net tanımlanması, bütçelerin gerçek ihtiyaçlara göre hazırlanması ve denetim süreçlerinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Aidatların kira ve enflasyon oranlarıyla bağlantılı hale gelmesi, yönetim firmalarının denetlenmesi ve arsa payına göre ödeme sisteminin getirilmesi, konut sakinlerinin uzun süredir dile getirdiği taleplerle paralel bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Yasa teklifinin TBMM Başkanlığı’na sunulmasının ardından, Meclis komisyonlarında ele alınarak genel kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
