Türkiye’de uzun süredir tartışılan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), Orta Vadeli Program kapsamında 2026 yılının ikinci çeyreğinde yürürlüğe girecek. Çalışanlar, işverenler ve devletin katkı sağlayacağı sistem, emeklilikte ikinci maaş imkânı sunacak.
TES Nedir?
Mevcut bireysel emeklilik sistemi (BES) ve otomatik katılım sistemi (OKS) 2017’den bu yana uygulanıyor. Bu sistemde yalnızca 45 yaş altı çalışanlar maaşlarından yüzde 3 oranında kesinti yapılarak otomatik olarak katılıyor.
TES ise farklı bir işleyişe sahip olacak. Yeni düzenleme, tüm çalışanların zorunlu olarak sisteme dahil edilmesini öngörüyor. Hem çalışan hem de işveren maaştan belirli oranda katkı yapacak. Böylece TES, mevcut BES’in üzerinde ikinci basamak bir emeklilik yapısı oluşturacak.
Katılım ve Çıkış Şartları
BES’te çalışanların ilk iki ay içerisinde cayma hakkı bulunurken, TES’te en az 10 yıl sistemde kalma şartı getirilecek. Katılımcılar, birikimlerini ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) emeklilik yaşına ulaştıklarında kullanabilecek. Bu yönüyle TES, daha katı bir yapıya sahip olacak.
Çalışan, İşveren ve Devlet Katkıları
Sistemde çalışanlardan maaşın yüzde 3’ü oranında kesinti yapılacak. İşverenler de aynı oranda katkı sağlamakla yükümlü olacak. Devlet ise mevcut BES uygulamasında olduğu gibi yüzde 30 katkı payını sürdürecek. Ancak ilave bir destek öngörülmüyor.
Uzmanlara göre çalışan katkısı düşük maaşlı kesimlerde gelir kaybı yaratabilirken, işverenler açısından da ek maliyet anlamına geliyor. Bu yük, mevcut kıdem tazminatı ve SGK primleriyle birleşerek işverenin toplam maliyetini artıracak.
Fonların Yönetimi ve Emeklilik Geliri
BES fonları özel şirketler tarafından yönetilirken, TES fonları merkezi ve devlet denetiminde olacak. Sistemin temel amacı, çalışanlara emeklilik döneminde SGK maaşına ek olarak tamamlayıcı bir gelir sağlamak.
Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem
2026 yılının Nisan-Haziran döneminde devreye girmesi planlanan TES, Türkiye’nin sosyal güvenlik sisteminde önemli değişiklikler getirecek. Kısa vadede çalışanların alım gücü üzerinde etkiler yaratması beklenen düzenlemenin, uzun vadede hem devlet için tasarruf fonu hem de çalışanlar için ek emekli maaşı sağlaması hedefleniyor.
