AK Parti kurmaylarının sahadan topladığı raporlar ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda, Ankara’da emekli maaşlarına ilişkin kapsamlı bir çalışma başlatıldı. Fon krizinin yarattığı piyasa baskısı ve hayat pahalılığı nedeniyle yükselen şikayetleri dindirmeyi amaçlayan ekonomi yönetimi, ocak ayı için üç farklı düzenleme seçeneğini masaya yatırdı.
Kulislerden sızan bilgilere göre, seçim sürecine bırakılması düşünülen bazı yapısal adımların öne çekilmesi ve ocak ayında emeklilere yönelik yeni bir tablonun oluşturulması planlanıyor.
1. Formül: En Düşük Emekli Maaşının Asgari Ücrete Endekslenmesi
Masadaki en dikkat çekici senaryolardan biri, geçmiş dönem mevzuatında yer alan modelin yeniden devreye alınması. Eski yasal düzenlemelerde bulunan “emekli aylığı asgari ücretten düşük olamaz” ilkesine benzer bir mekanizmanın Cumhurbaşkanlığı danışmanlarınca hazırlandığı belirtiliyor. Bu kapsamda, en düşük emekli aylığının doğrudan asgari ücret seviyesine eşitlenmesi ya da bu banda belirgin şekilde yaklaştırılması tartışılıyor.
2. Formül: Taban Aylık Alan 5 Milyon Kişiye Seyyanen Zam
Gündemdeki bir diğer başlık ise seyyanen zam modeli. Ancak bu düzenlemenin ilk etapta tüm emeklileri kapsamayabileceği aktarılıyor. Planlamaya göre; Hazine destekli tamamlamayla taban maaş alan yaklaşık 5 milyon kişinin kök aylıklarına doğrudan seyyanen artış yapılması öngörülüyor. Tüm emekli gruplarını kapsayacak daha geniş çaplı bir seyyanen düzenlemenin ise Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın dezenflasyon programı takvimi gözetilerek ilerleyen dönemlere bırakılabileceği değerlendiriliyor.
3. Formül: Kök Maaş Düğümünün Tamamen Çözülmesi
Ankara kulislerinde konuşulan en köklü reform seçeneği ise yıllardır sıfır zam riskine yol açan “kök maaş” karmaşasına son verilmesi. Bu formüle göre:
- Hazine tarafından aradaki farkın tamamlanmasıyla ödenen taban maaş tutarı, kalıcı bir seyyanen artışla doğrudan resmi kök aylık haline getirilecek.
- Böylece taban maaş uygulaması fiks hale gelerek fiilen kalkacak ve milyonlarca emeklinin yasal kök maaşı yukarı çekilmiş olacak.
- 2000 sonrası emeklilerin intibak ve katsayı adaletsizliklerinin giderilmesi hedeflenecek.
Yüksek Prim Ödeyenlerin Durumu Ne Olacak?
Taban maaşa yapılacak olası bir seyyanen müdahalenin, uzun yıllar tavandan prim ödeyen çalışanlar aleyhine oluşturacağı dengesizlik de hükümetin ajandasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın daha önce dikkat çektiği bu aktüeryal denge kapsamında; kök maaşlar yukarı çekilirken yüksek prim ödemiş olan kademelere de kendi prim gün ve kazanç seviyelerine göre kademeli bir ilave artış yansıtılması formülü üzerinde duruluyor.
