Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ekim 2025 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini yayımladı. Veriler, ihracat ve ithalat birim değerlerinde artışa işaret ederken, miktar bazındaki gelişmelerin dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturduğunu gösterdi. Ekim ayında ihracat miktar endeksi yıllık bazda gerilerken, ithalat miktar endeksindeki artış dış ticaret açığının miktar bazında büyümesine neden oldu. Buna karşın, dış ticaret haddi geçen yıla göre belirgin bir iyileşme kaydetti.
Birim Değerlerde Artış, Miktarda Gerileme
TÜİK verilerine göre, ihracat birim değer endeksi Ekim 2025’te yıllık bazda yüzde 9,6 artış gösterdi. Aynı dönemde ithalat birim değer endeksi ise yüzde 3,7 yükseldi. Birim değerlerde ihracat lehine gerçekleşen bu görünüm, dış ticaret haddinin iyileşmesine katkı sağladı.
İhracat birim değer endeksi alt kalemler itibarıyla incelendiğinde; gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 10,2, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 4,6, imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise yüzde 10,5 artış kaydedildi. Yakıt grubunda ise yüzde 5,4’lük düşüş yaşandı.
Buna karşın, ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 7,0 geriledi. Alt gruplarda gıda, içecek ve tütün yüzde 13,1, ham maddeler (yakıt hariç) yüzde 5,8, yakıt yüzde 19,7 ve imalat sanayi yüzde 4,8 oranında düşüş gösterdi.
İthalat Miktarında Artış Sürüyor
Ekim ayında ithalat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 3,3 artış kaydetti. İthalatta gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 15,3, ham maddelerde yüzde 5,1, yakıtlarda yüzde 1,8 ve imalat sanayinde yüzde 1,4 oranında artış gerçekleşti.
Bu görünüm, ihracat miktarındaki düşüşle birlikte değerlendirildiğinde, dış ticaretin miktar bazında ithalat lehine genişlediğine işaret etti.
Miktar Bazında Dış Ticaret Açığı Genişledi
Ekim ayında ihracat miktar endeksinin yıllık yüzde 7 azalması ve ithalat miktar endeksinin yüzde 3,3 artması, dış ticarette miktar bazlı açığın büyüdüğünü ortaya koydu. Bu durum, ticaret hacminde ithalat ağırlıklı bir genişlemeye işaret etti.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, ihracat miktar endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 1,5 azalarak 138,4 seviyesine gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 6,1 artışla 128,1 seviyesine yükseldi.
Dış Ticaret Haddinde Belirgin İyileşme
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan dış ticaret haddi, geçen yılın aynı döneminde 86,2 seviyesindeyken, Ekim 2025’te 91,2 düzeyine çıktı. Böylece dış ticaret haddinde yaklaşık 5 puanlık bir iyileşme kaydedildi.
