Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı Ekim ayına ilişkin dış ticaret verilerini açıkladı. Veriler, ihracat ve ithalatın birim değer endekslerinde artış, ancak miktar endekslerinde düşüş olduğunu gösteriyor. Bu durum, Türk ekonomisinin dış ticaretindeki dinamiklerin değiştiğini ve ticaretin hacmindeki daralmanın süregeldiğini yansıtıyor.
İhracat Birim Değer Endeksi Yükseldi
Ekim ayında ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre %3,8 oranında artış gösterdi. Bu artış, özellikle bazı sektörlerdeki fiyat artışlarından kaynaklandı. Gıda, içecek ve tütün sektörlerinde %13,0’lik bir artış gözlemlenirken, ham maddelerde (yakıt hariç) %7,0, imalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç) sektöründe ise %3,0 oranında bir artış yaşandı. Ancak, yakıt sektöründe %9,3’lük bir azalma görüldü.
İhracat Miktar Endeksi Düşüş Gösterdi
İhracat miktar endeksi Ekim ayında, yıllık bazda %0,7 oranında bir azalma gösterdi. Bu düşüş, özellikle gıda, içecek ve tütün sektöründe %9,1’lik bir azalma ile kendini gösterdi. Ham maddelerde (yakıt hariç) %0,9’luk bir artış yaşanırken, yakıt sektöründe %17,4’lük bir düşüş kaydedildi. İmalat sanayinde ise gıda, içecek, tütün hariç %5,8’lik bir artış görüldü.
İthalat Birim Değer Endeksi Artışta
İthalat birim değer endeksi de Ekim ayında %3,9 oranında bir artış gösterdi. Bu artış, özellikle gıda, içecek ve tütün sektöründe %6,4, ham maddelerde (yakıt hariç) %4,6 ve imalat sanayi sektöründe %2,6’lık artışlarla belirginleşti. Ancak, yakıt sektöründe %4,7’lik bir azalma kaydedildi.
İthalat Miktar Endeksi Azaldı
İthalat miktar endeksi ise Ekim ayında yıllık bazda %3,7 oranında azaldı. Bu azalma, özellikle gıda, içecek ve tütün sektörlerinde %3,9’luk bir düşüşle kendini gösterdi. Ham maddelerde (yakıt hariç) %6,0, yakıtlarda ise %2,7’lik azalmalar yaşandı. İmalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) ise %0,4 oranında bir artış görüldü.
Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Endeksler
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler, Ekim ayında ihracat miktar endeksinin %1,3 oranında azaldığını, ithalat miktar endeksinin ise %6,5 oranında arttığını gösteriyor. Bu değişim, dış ticaretin kısa vadeli dalgalanmalarını ve ekonomik koşullardaki etkileşimleri yansıtıyor.
Dış Ticaret Haddi
Dış ticaret haddinin hesaplanmasında, ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle elde edilen gösterge, Ekim ayında 86,0 olarak kaydedildi. Bu değer, bir önceki yılın aynı ayında 86,1’di ve böylece 0,1 puanlık bir azalma yaşandı. Dış ticaret hadindeki bu küçük gerileme, Türkiye’nin dış ticaret dengesindeki zorlukları ve ithalat fiyatlarının ihracat fiyatlarıyla arasındaki farkı yansıtıyor.
