Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı tarafından finansal işlemlerde şeffaflığın artırılması ve kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Yayımlanan tebliğle birlikte EFT, havale ve nakit işlemlerinde izlenebilirliğin artırılmasına yönelik kapsamlı tedbirler hayata geçirildi.
MASAK tarafından yayımlanan Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği, bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlerde daha ayrıntılı bilgi alınmasını zorunlu kılıyor. Düzenlemenin, vatandaşların günlük finansal işlemlerini aksatmadan, mali şeffaflığı üst seviyeye çıkarmayı hedeflediği belirtildi.
EFT ve Havale İşlemlerinde İşlem Türü Beyanı Zorunlu Oldu
Yeni düzenleme kapsamında, EFT ve havale işlemlerinde işlem türünün açık şekilde beyan edilmesi zorunlu hale getirildi. Bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşları, müşterilerine transfer sırasında işlemin mahiyetini belirtmelerine imkan tanıyacak yeni seçenekleri işlem menülerine ekleyecek.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen mevcut başlıklara ek olarak; gayrimenkul ve motorlu taşıt alım ödemeleri, borç verme ve geri ödeme işlemleri, hediye, bağış ve yardım transferleri, vergi, resim ve harç ödemeleri, tazminat ve sigorta işlemleri, avukatlık ve danışmanlık hizmetleri, sağlık harcamaları, kripto ve dijital varlık işlemleri, şans oyunları ve bahis ödemeleri ile eğlence ve sosyal medya kaynaklı ödemeler gibi işlem türlerinin açık şekilde seçilebilmesi sağlanacak.
Bu düzenleme ile finansal transferlerin hangi amaçla yapıldığının sistematik biçimde kayıt altına alınması hedefleniyor.
“Diğer” Seçeneğine Açıklama Şartı Getirildi
Transfer işlemlerinde “diğer” veya “bireysel ödeme” gibi genel ifadelerin seçilmesi durumunda ise yeni bir zorunluluk devreye giriyor. Buna göre, müşterilerin işlemin nedenine ilişkin en az 20 karakter uzunluğunda açıklama girmesi gerekecek. Açıklama yapılmaması halinde transfer işlemi gerçekleştirilemeyecek. Bu uygulamayla, belirsiz ve denetimi zor işlemlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Nakit İşlemler İçin Kademeli Takip Mekanizması
Tebliğle birlikte nakit işlemlerine yönelik denetimler de sıkılaştırıldı. Finansal kuruluşlar, müşteri profiliyle uyumlu olmayan ve olağan dışı büyüklükteki nakit işlemleri daha yakından izleyecek. Nakit işlemler için kademeli bir takip sistemi oluşturuldu.
Belirlenen tutar aralıklarına göre farklı uygulamalar devreye alınacak. Orta büyüklükteki nakit işlemlerde müşterilere işlem türü seçeneği sunulacak ve “diğer” seçeneğinin tercih edilmesi halinde yine açıklama istenecek. Daha yüksek tutarlı nakit işlemlerde ise “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulması zorunlu olacak. Bu formda somut bilgi içermeyen bir beyan yapılması durumunda detaylı açıklama talep edilecek. Çok yüksek tutarlı nakit işlemlerde ise beyan formunun, işlemi destekleyen belgelerle birlikte daha ayrıntılı şekilde hazırlanması gerekecek.
Yeni düzenleme ile birlikte, hem elektronik transferlerde hem de nakit işlemlerde finansal hareketlerin kaynağı ve amacı daha net şekilde izlenebilir hale getirilecek. MASAK’ın hayata geçirdiği bu uygulamanın, finansal sistemde şeffaflığı artırarak kayıt dışı faaliyetlerle mücadelede etkin bir rol üstlenmesi hedefleniyor.
