Brent petrolün varil fiyatı, uluslararası vadeli piyasalarda 99,63 dolara geriledi. Önceki gün Orta Doğu’daki gerilim ve kritik enerji güzergâhlarına ilişkin arz endişeleriyle 102 doları gören petrol fiyatları, fiziki tedarikte beklenen ölçüde kayıp yaşanmaması ve ABD Merkez Bankasının faiz artırabileceği beklentileriyle düşüşe geçti.
Dünü 100,69 dolardan tamamlayan Brent petrolün vadeli varil fiyatı, saat 09.35 itibarıyla kapanış değerine göre yaklaşık yüzde 1 azalarak 99,63 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili 91,02 dolardan işlem gördü.
Arz Kaybının Sınırlı Kalması Fiyatları Baskıladı
Petrol fiyatlarındaki geri çekilmede, ABD ile İran arasında artan gerilime rağmen küresel piyasalarda tahmin edilen büyüklükte fiziki arz kaybı yaşanmaması etkili oldu. ABD Merkez Bankasının faiz artırımına gidebileceğine yönelik beklentiler de ekonomik hareketliliğin ve enerji talebinin zayıflayabileceği öngörüsünü güçlendirdi.
Brent petrol, önceki gün ABD ile İran arasındaki gerilimin Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatını aksatabileceği endişesiyle mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesine çıkmıştı. Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukasının ardından Babülmendep Boğazı’nda artan güvenlik riskleri de fiyatlardaki yükselişi desteklemişti.
Dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma riskinin Kızıldeniz’e yayılabileceği kaygısı, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Buna karşın petrol sevkiyatının alternatif güzergâhlar üzerinden devam etmesi, fiyat artışının daha sınırlı kalmasını sağladı.
Körfez Petrolü Alternatif Güzergâhlardan Taşınıyor
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un petrol piyasalarına ilişkin değerlendirmesinde, ham petrol piyasalarının bazı dengeleyici unsurlardan destek almaya devam ettiği belirtildi.
Başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez ülkelerinin önemli miktardaki petrolü Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif güzergâhlar üzerinden küresel piyasalara ulaştırdığı ifade edildi. Boğaz üzerinden petrol sevkiyatının da tamamen durmadığı kaydedildi.
ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan gibi üreticilerin petrol ihracatını artırarak Körfez bölgesinden kaynaklanan arz kayıplarının bir bölümünü karşıladığı bildirildi. Çin’in ham petrol ithalatını savaş öncesindeki seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 50 azaltması da talep baskısını sınırlayan unsurlar arasında gösterildi.
Acil Petrol Stokları Piyasaya Sunuluyor
Uluslararası Enerji Ajansı, üye ülkelerin gerçekleştirdiği acil durum petrol stoku salımlarının piyasayı önemli ölçüde rahatlattığını açıkladı.
Ajansın 11 Mart’ta duyurduğu ortak eylem kapsamında piyasaya sunulması planlanan 400 milyon varil petrolün yaklaşık 290 milyon varillik bölümü kullanıma açıldı. Kalan miktarın da kademeli şekilde piyasaya ulaştırılmaya devam ettiği belirtildi.
IEA üyesi ülkelerin, kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerindeki stoklar da dahil olmak üzere önemli miktarda acil durum petrol rezervine sahip olduğu vurgulandı.
Küresel Petrol Arzı Haziranda Arttı
IEA’nın Petrol Piyasası Raporu’na göre, Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yeniden başlaması Körfez bölgesindeki üretimin kısmen toparlanmasını sağladı.
Küresel petrol arzı haziranda bir önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldi. Buna rağmen küresel üretim, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş öncesi seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kaldı.
Petrol arzının yeniden toparlanma eğilimine girmesi ve üretimin yüksek seviyelerini koruması, piyasalardaki arz endişelerinin hafiflemesine katkı sağladı.
ABD Ham Petrol Stokları Beklentilerin Aksine Yükseldi
ABD’de ticari ham petrol stoklarının piyasa tahminlerinin aksine artması da fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, ülkedeki ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 2 milyon varil artarak 411 milyon 700 bin varile çıktı. Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 2 milyon varil azalması yönündeydi.
İran basınında yer alan, İran’a ait bir petrol tankerinin ABD’nin açık denizlerde uyguladığı ablukayı aşarak Umman Denizi’ne ulaştığı yönündeki haberler de İran’ın petrol ihracatının tamamen durmayabileceği beklentisini güçlendirdi.
Fed’in Faiz Artırımı İhtimali Talep Beklentilerini Zayıflattı
Petrol fiyatlarında önceki gün yaşanan sert yükseliş, enflasyon ve ekonomik büyümeye ilişkin kaygıları artırırken merkez bankalarının daha sıkı para politikaları uygulayabileceği beklentisini de güçlendirdi.
Para piyasalarında Fed’in yıl sonuna kadar iki kez faiz artırabileceği ihtimali fiyatlanmaya başladı. Bankanın eylül veya ekim toplantılarından birinde faiz artırımına gitmesinin ardından aralık ayında bir artış daha yapabileceğine ilişkin tahminlerin yüzde 78 seviyesine çıktığı belirtildi.
ABD’de faizlerin yükselmesi, borçlanma maliyetlerini artırarak ekonomik faaliyetleri yavaşlatabileceği ve petrol talebini azaltabileceği gerekçesiyle fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.
Brent petrolde teknik açıdan 101,17 dolar direnç, 99,34 dolar ise destek seviyesi olarak takip ediliyor.
