Brent petrolün varil fiyatı, uluslararası vadeli piyasalarda 78,33 dolara geriledi. Petrol fiyatlarında düşüşte, ABD ile İran arasında geçici bir mutabakata varılabileceğine ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının yeniden başlayabileceğine yönelik beklentiler etkili oldu.
Brent Petrol Fiyatında Gerileme
Dün 83,80 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 78,96 dolardan kapattı. Bugün saat 09.10 itibarıyla Brent petrolün varili, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,8 değer kaybederek 78,33 dolardan işlem gördü.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı da 75,29 dolardan alıcı buldu. Petrol piyasalarında fiyatlamalar, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gelişmeler, arz güvenliğine ilişkin beklentiler ve küresel talep görünümüne yönelik veriler üzerinden şekillenmeye devam ediyor.
ABD-İran Mutabakatı Petrol Piyasalarının Odağında
Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD ile İran arasında geçici anlaşma sağlanabileceğine ilişkin açıklamalar öne çıktı. Söz konusu beklenti, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının yeniden başlayabileceği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington ile Tahran arasında üzerinde çalışılan mutabakatı “bölgesel barış anlaşması” olarak tanımladı. Vance, anlaşmanın yalnızca İran’ı değil, Körfez ülkelerini, İsrail’i ve Lübnan’ı da kapsayacağını ifade etti.
Vance, İran’ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda, mutabakatın Orta Doğu açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Aksi halde Tahran’ın ekonomik kazanım elde edemeyeceğini söyleyen Vance, anlaşmanın zaman zaman benzetildiği Marshall Planı’ndan farklı olduğunu ve Amerikan vergi mükelleflerinin kaynaklarıyla finanse edilmeyeceğini kaydetti.
Trump’tan Hürmüz Boğazı ve Uranyum Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump da Fransa’nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Zirvesi kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile yaptığı görüşmenin ardından İran’a ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarına yönelik açıklamasında, söz konusu uranyumun ABD kontrolüne geçmesi halinde imha edileceğini söyledi. Amaçlarının uranyuma sahip olmak değil, tamamen ortadan kaldırmak olduğunu belirten Trump, İran’la yürütülen diplomatik temaslara ilişkin mesajlar verdi.
Hürmüz Boğazı’nın 19 Haziran’a kadar tamamen yeniden açılacağını ifade eden Trump, petrol sevkiyatının yeniden başlamasına yönelik beklentilerin fiyatlar üzerinde aşağı yönlü etki oluşturduğunu dile getirdi. Trump ayrıca, piyasalarda risk algısının azaldığını ve petrol akışına ilişkin endişelerin hafiflediğini belirtti.
ABD Başkanı, İran ile imzalanması planlanan mutabakat zaptının ardından başlayacak 60 günlük dönemde tarafların müzakere başlıklarını sonuçlandırmayı hedeflediğini söyledi. İlişkilerin normalleşmesi halinde görüşmelerin daha hızlı ilerleyebileceği ifade edildi.
Mutabakat Zaptının İsviçre’de İmzalanması Bekleniyor
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran’da yaptığı açıklamada ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi konusunda mutabakata varıldığını duyurdu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi de anlaşmayı doğrulayarak mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını açıkladı.
Donald Trump daha önce yaptığı değerlendirmede, İran ile barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını ve ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtmişti.
Bu gelişmeler, petrol arzına ilişkin endişelerin azalmasına neden olurken Brent petrol fiyatlarının aşağı yönlü hareketini destekledi.
ABD Ham Petrol Stokları Beklentilerin Üzerinde Azaldı
Petrol piyasasında fiyatlar üzerinde etkili olan bir diğer başlık, ABD ham petrol stoklarına ilişkin veriler oldu. Amerikan Petrol Enstitüsü, ABD’nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 8 milyon 330 bin varil azaldığını öngördü.
Piyasa beklentisi, stoklarda 4 milyon 500 bin varillik düşüş yaşanacağı yönündeydi. Stoklardaki azalmanın beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, dünyanın en büyük petrol tüketicisi konumundaki ABD’de talebin güçlü seyrettiğine işaret etti.
Bu veri, petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı sınırlayan unsurlar arasında yer aldı. Arz endişelerinin azalmasına rağmen stoklardaki güçlü düşüş, piyasalarda talep tarafına ilişkin görünümün yakından izlenmesine neden oldu.
Piyasalarda Fed ve IEA Raporu Takip Edilecek
Petrol piyasalarında bugün ABD Merkez Bankasının faiz kararı da yakından izlenecek. Fed’in yeni Başkanı Kevin Warsh’ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları, küresel piyasalarda risk iştahı ve emtia fiyatları açısından önem taşıyor.
Piyasalarda Fed’in faiz oranını sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh’ın yapacağı ilk sözlü yönlendirmelerde kullanacağı tonun fiyatlamalar üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Yatırımcıların gündemindeki bir diğer veri ise Uluslararası Enerji Ajansının Petrol Piyasası Raporu olacak. Raporda küresel petrol arzı, talep beklentileri ve stok görünümüne ilişkin değerlendirmeler takip edilecek.
Brent petrolde teknik açıdan 80,53 dolar seviyesi direnç, 77,26 dolar seviyesi ise destek noktası olarak izleniyor.
